|
بنابر آنچه گفته شد طرح مدرسه چهار
ايواني كه مسجدهاي چهارايواني ايراني
دنبالة مستقيم آنست بهيچوجه ارتباطي با
مسأله مدارس چهار دستگاه ندارد بلكه مدارس
اخير اين طرح حاضر و آماده را براي منظورهاي
مذهبي خويش مناسب يافته و از آن بهره جوئي
نموده اند.
هنر هم طرحهاي معماري باستاني
ايراني در ساختن بسياري از بناهاي ملي و
مذهبي و همگاني چه در ايران و چه در خارج از
كشور ما مورد اقتباس و سرمشق است و اين هنر
پس از گذشت دو هزار و پانصد سال اصالت خود را
باوجود پيشرفت سريع معماري نوين كه براساس
فنون تازه بنياد شده حفظ كرده است و هنوز
قادر است معماري جديد را الهام بخش باشد17
. (شكل هاي 24 و 25) .
پاورقي ها:
1
– سيد محمد تقي مصطفوي، نگاهي به هنر معماري
ايران –
تهران 1346 ص 14 – 17 .
2
– بعقيدة ديولافوا (كتاب نامبرده در
يادداشت شماره 2 مآخذ خارجي) يونانيها شيوة
ساختماني ملل آسياي غربي را از آنان اقتباس
كردند و در ساختمانهاي خود از آن پيروي
نمودند. تنها كاري كه ابتكار آنان بود آنكه
بجاي بكاربردن قشر ضخيم اندود بام كه در آن
ممالك بصورت افقي بكار ميرفت اينان همين
قشر را بصورت منشور مثلث القاعده بكار
بردندو بدينطريق بام شيرواني مانند با دو
شيب را بوجود آوردند.
Dieulafoy
(M.) . __ L’art antique de la Perse V. II Paris 1884, PP. 54 – 56.
3
– در اين مقاله چون از دورانهاي پيش از
تاريخ گفتگو نميشود ناچار از اشاره به
ادوار بسيار كهن كه در آن ازمنه بنا بر
نظريه عده اي صحراهاي لم يزرع كنوني ايران
دريچه مركزي بزرگي باكرانه هاي سبز و خرم
بوده است خودداري شد.
4
– Ibid. P. 46.
5
– سيد محمد تقي مصطفوي، كتاب نامبرده ص 17 –
19 .
6
– همان كتاب ص 19 –
22 .
7
– پيش از پروفسور هرتسفلد (كتاب ياد شده در
يادداشت شمارة 7 مآخذ خارجي) محققان ديگري
هم از مجله فرگوسن (Fergusson)
به اين نكته توجه نموده بودند و نويسندة
اخير سر ستونهاي شيوه ايواني را مستقيماً
تقليدي از سر ستونهاي تخت جمشيد معرفي
مينمايد.
Herzefeld
(E.). __ Iran in the Ancient East London 1941, P. 210.
8
– در ماههاي اخير هيأت اعزامي اداره كل
باستانشناسي به رياست آقاي سرفراز در
برازجان موفق به كشف ساختمانهاي ستونداري
از عصر هخامنشيان شده است كه با آثار
پاسارگاد قابل مقايسه است.
9
– البته اين گروه معماري عيلامي را در
تحقيقات خود بشمار نمي آورند. ضمناً بايد
دانست كه يكنوع طاقسازي خاص غرب نيز وجود
دارد كه حسابش از حساب طاقهاي ضربي شيوة
ايراني جداست و هنوز هم هرگاه اينگونه طاق
بوسيله معمار ايراني ساخته شود آن را رومي
مينامد و در اين زمينه نام رومي هم رم
باستان را شامل مي گردد هم امپراطوري
بيزانس را.
10
– اكبر تجويدي، مجله باستانشناسي و هنر
ايران شماره دوم تهران ، بهار 1348، ص 7 – 12 .
11
– Stronach (D.). __Iran V. VII London 1969, Excavations at Tepe Nush – i
–Jan 1967.
12
– Ghirshman (R.). __L’Iran des origines a l'Islan, Paris 1951, P.244.
13
– Reuther (O.). __dans A Survey of Persian Art, London and New Yourk 1938
V. I PP. 502 – 503.
14
– Gdard (A.). __Athar-e-Iran Tome III F . I 1938.
15
– Idem, L'Art de l'Iran Paris 1962, PP. 353 – 355.
16
– Ibid.
17
– سيد محمد تقي مصطفوي ، نگاهي به ، ص 94 –
103 .
|
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
){kind=link}