سيري در هنر ايران و ديگر سرزمين هاي
اسلامي (2)
دكتر ورجاوند
آثار سنگي و گچ بري (استوك )
موضوع تزئين بنا و قسمت بيروني آن بكمك كاشي و مواد رنگارنگ اين تصوير را پيش ميآورد كه هيچگاه در اسلام هنر حجاري به شكوفائي كامل نرسيده است. نحوه كاربرد مواد، بخصوص در سر ستونها اين تصور را تأيي ميكند. با اينحال اين اشتباه بزرگي است كه ما بخواهيم براي حجاري جا و مقامي در حد خودش در هنر اسلامي قائل نشويم.
- از زمان بني اميه ، هنر حجاري روي
سنگ نقش عمده اي را برروي نماي قصرها ايفاء
نموده است. از جمله در آثار اردن و سوريه، در
اين زمان سبكي راكه مخلوطي از نفوذ هنري
هلنيستي و ساساني ميباشد در حال شكل گرفتن
مشاهده ميكنيم. در اين شيوه طرحهاي گياهي و
حيواني بگونه اي هم آهنگ با هم در آميخته
اند.
- در همين زمان هنرمندان بسياري با
استفاده از گچ بري (استوك)، دست به خلق مجسمه
هاي متعددي از حيوانات و انسان زدند كه از
آنجمله ميتوان مجسمه اي از خليفه و
خدمتكاران برهنه او را ياد كرد.
- تحول شيوه تزئيني در زمان سلسله
عباسيان دنبال گرديد و در يك سري از
سرستونهاي قصرهاي شاهي در حوضه ميانه فرات
و در همين عصر در روي سرستونها و پايه
ستونهاي مرمري قصر مدينه الزهرا در نزديك «كردوآ» جلوه گر گرديد.
- در اين آثار نوعي استليزاسيون شديد و خشكي مربوط به نگاره ها وكنده كاري كم عمق نزديك به شيوه هندسي مطلق را شاهد هستيم.
)
شكل 1 – سنگ قبر از مرمر سفيد بخط كوفي، مصر، اواخر قرن پنجم هجري قمري، از آثار بخش اسلامي موزه لوور.
)
)
)
)
){kind=small}
)
){kind=small}
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)