|
|
||
ورجاوند، پرويز. "سيري در هنرايران و ديگر سرزمينهاي اسلامي، ازقرن سوم تا يازدهم هجري". دوره 10، ش 112 و 113-117 (بهمن واسفند50 - تير51). |
||
|
|
||
|
خلاصه: ش115 (ارديبهشت51): 13-18، تصوير. بررسي آثار واشياء زينتي شامل سنگهاي قيمتي و جواهرات، شيشه و سنگهاي قيمتي، آثار ساخته شده از عاج ـ ابزار وآلات علمي. |
|
|
|
-
علاقه و پسند سنگ يشم در دربار صفويه و
مغولان توسعه يافت و از يشم آثاري بصورت
كاسه آبخوري كوچك ساخته شد. كاسه هاي مزبور
به كمك كنده كاري و مفتولهاي طلا و سنگهاي
قيمتي زينت شده اند. شيشه
و سنگهاي قيمتي
-
در منطقه خاور نزديك ، سنت مهم شيشه گري كه
در دوره هلنيستيك پايه گرفته بود و توسط
پادشاهان ساساني تشويق و حمايت شده بود،
در زمان تسلط اسلام نيز ادامه يافت و غني
تر شد. |
|
-
شيشه هاي مربوط به قرنهاي هشتم و نهم در
مجموع بدون زينت هستند. مدتها بعد شيشه هاي
مزبور تزئيناتي بگونه هاي مختلف از قبيل :
قالبي –
استامپه و كنده كاري پيدا ميكند. خلفاي
فاطمي در قاهره امكان كار و فعاليت در
زمينه شيشه سازي
را فراهم ساختند. شيوه شيشه گري در اين عهد
با استفاده از تكنيك موفقي كه از زمان «تولوني»
ها درخشش داشت ادامه يافت. |
|
فلاسفه
معروف نيز كه در رشته هاي مختلف مشغول بكار
بودند، فن طبابت و علم شيمي را با حذف جنبه
هاي جادوئي آنها بر بنياد جنبه هاي عقلي و
علمي استوار ساختند. -
در نمايشگاه هنر اسلامي پاريس در مجموع
چهار قطعه از ابزار علمي بشرح زير به نمايش
گذارده شده است: 1
–
اسطرلاب ساخته شده در عراق مربوط به قرن
سوم هجري. 2
–
ساعت شمار خورشيدي متعلق به نورالدين
محمود ، فرزندزنگي از حكمرانان سوريه.
ساخته شده در سوريه مربوط به سال 554 هجري. 3
–
كره فلكي ساخته شده در تبرستان ايران
مربوط به سال 684 هجري. 4
–
اسطرلاب نقره اي ساخته شده در مراكش مربوط
به اوايل قرن دوازدهم هجري. -
چنانكه در مقدمه نيز اشاره رفت، وجود اين
چند شيئي ناچيز بهيچوجه قادر به نشان دادن
اهميت وعظمت گذشته علمي كشورهاي اسلامي
نميتواست باشد و جا داشت كه دست كم بكمك
تصاويري چند ، اطلاعات در اين زمينه در
اختيار قرار مي گرفت. |
|
نقش
روي اين قطعه عبارتست از درختي كه پيچكهاي
مو از اطراف آن بالا رفته اند . اين موضوع
در دوره بني اميه، يكي از طرحهاي معروفي
بود كه برروي استخوان و عاج و چوب بكار
ميرفت. اغلب
تشخيص دقيق و قطعي اصل برخي از اين آثار
كار مشكلي نيست، بخصوص تشخيص برخي از
بوقهاي عاج كه سطح آنها از يك نوع تزئين
كنده كاري كم وبيش محكم و استيليزه مركب از
پيچ و خم شاخه ها و حيواناتي كه از ميان
آنها بيرون آمده، پوشيده شده است. |