شقاليcaqali :
وقتي خرما هنوز خوب نرسيده و خرك نشده
تاول ميزند و ميريزد.
تش باد tac bad :
فصل تابستان اگر آتش باد بوزد براي ثمر
نخل مضر است و باعث خشك شدن خرما و ريزش آن
ميشود.
تال tal :
تال كرمي است كه معمولأآفت پنيرك
درخت نخل است و كورك kurk
درخت راميخورد و خشك ميكند (كورك
سفيد و شيرين است و همان پنيرك نخل است).
كوفت يا ديشو
kuft , dicu :
اين آفت از پائين تنه درخت شروع كرده و
بالا ميرود و كورك kurk
(پنيرك) نخل را ميگنداند.
كفكkafak :
كرمهاي ريز سفيدرنگ كه توي كت kot
(دانه ريز سر خرما) درست ميشود.
كرم ريشه و
باد خاكآور:
كرم ريشه يا باد خاكآور باعث خشك شدن
ديميت (dimit)
ميشود.
كرم چوتك cutak :
وقتي كرم به پنگ زد باعث خشكي آن شده و
خرما ميريزد كرم cutak
مخصوص پنگ نخل است.
كرم گرgar :
كرم مخصوص خرك و رطب است كه وقتي بآنها
زد باعث خشك شدن و ريزش آن ميشود.
كوواك kovak :
وقتي كه توي تنه درخت نخل خالي ميشود
ميگويند كوواك شده است.
رنگ rang :
آفتي است كه پيش (pic)
نخل راخراب ميكند و بصورت لكههاي
زردرنگ روي آن ظاهر شده و مانند زنگ گندم
است.
قز gaz :
حشرهايست كه كاو kav راميخورد
و پيش (pic)
را خشك ميكند. كاو محل انتهائي
پيش به تنه درخت است و ازاين قسمت كه نرم و
سفيدرنگ است (خوراكي است) شروع به تغذيه
كرده و درنتيجه پيش خشك ميشود.
آب:
در مورد نهالهاي نورس و كوچك نخل (فسيل
fasil
) كه هنوز در سطح زمين هستند اگر در زمستان
آب به كاو برسد آنرا فاسد كرده و در نتيجه
پيش خشك ميشود.
انواع نخل:
درخت نخل انواع متعددي دارد كه
مهمترينشان بدينگونه ناميده ميشوند:
آلمهتري (150 سال عمر ميكند)
almehtari
هلو (تا 50 سال عمر ميكند و اگر زياد
ثمر بدهد خشك ميشود)
halu
فسيل (نخل كوچك)
fasil
نخيل (نخل بزرگ)
naxil
خسب (ديرتر از انواع ديگر نخل محصول
ميدهد) xasb
انواع نخل نر:
خلو
xolo
اسماني
asmani
انواع نخل
ماده:
زامردو
zamendu
مصلّي
mosalli
لشت
lect
بگشتي
bagacti
شه هري
ceheri
گچخا
gacxa
سامرو
samero
پيبا
piba
شكري
cekari
كبكاب
kab
kab
نوكدي
nokadi
ميچو
mico
كود پاي درخت
نخل:
ماهي موتو و حشينه را خشك كرده و
بعنوان كود پاي درخت نخل ميدهند.
خوراك
حيوانات از نخل
1- هسته خرما را با ماهي موتو (motu)
ميجوشانند سرد كه شد به گاو
ميدهند.
2- خرماي خشك يا سلنگ saleng را با سبوس گندم ميجوشانند
سرد كه شد آنرا به گام ميدهند.
3- كاشق kacaq
يا نمد namad
يكنوع ماهيريز است كه با هسته
خرما يا خرماي خشك سلنگ (saleng)
ميجوشانند و سرد كرده آن را به
دام ميدهند.
4- سفال safal
ياتفاله خرما يا derva
يا tulofta
(خرما را ميجوشانند شيره آنرا ميگيرند
تفاله آنرا سفال ميگويند) را پس از اينكه
سرد شد به حيوان ميدهند.
5- لم Lam
: هسته خرما يا خرماي خشك را با
ماهي موتو ميجوشانند سرد شده آن را به
حيوان ميدهند.
6- كنگا kanga
: خرماي خشك را كه دراثر آف از درخت ميريزد
به حيوان ميدهند اين خرماي خشك را خشكال (xockal)
يا كنگا (kanga)
ميگويند.
7- فخار Faxar
: فخار خوراكي است كه از ماهيهاي ريز و
خرماي خشك درست ميكنند و به حيوان ميدهند.
|
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
){kind=small}