|
درباره
سل- در هزارواندي سال قبل ابنسينا بودن
داشتن وسائل پرتونگاري و اشعه مجهول از سل
ريوي و سه مرحله آن (مرحله ابتدائي و مرحله
نرمي و مرحله غاري) كه در بدن آدمي پديدار
ميگردد، بحث كرده است، كه عيناً با معلومات
امروزي تقريباً هيچ اختلافي ندارد.
وي
درمان سل را با مواد مأخوذ از تربانتين و
مازو و گردو توصيه ميكند كه هرسه اين دارو
ضد سل ميباشند و تا چندي قبل نيز متداول
بوده است (قانون فصل مربوط به بيماري سل).
بسيار
جاي تعجب است كه با فقدان وسائل آنروزي شيخ
توانسته است چنين نظريهاي بدهد. اينجاست
كه بايد گفت بهظن قوي نزديك به يقين شيخ
تشريح كرده است.
درباره
اسهال- شيخ اسهال را با آب پنير و پنير بز
درمان ميكرده، يعني همين علمي كه امروزه
درباب داروهاي ضد اسهال برمبناي اسيد
لاكتيك مجري ميگردد. بنابراين از آن زمان
شيخ تصور و فكر مخمر لاكتيك را داشته است. در
اين باب نظرشيخ با رازي يكي است و تا آنجا كه
از كتب تاريخ طب و آثار رازي مستفاد ميگردد
ولي (رازي) از پيشقدما درمان اسهال برمبناي
اسيد لاكتيك ميباشد.
به
نظر اينجانب ميرسد كه شيخ اين مطلب را از
رازي و آثار وي اقتباس كرده است.
چون
سخن بهنام رازي طبيب نامدار ايران رسيد
لازم ميدانم بطور معترضه متذكر گردم كه «شيخ
حتماً و يقيناً از آثار طبي رازي (مخصوصاً
حاوي رازي) و ملكي اهوازي (كتاب كاملالصناعته
الطبيته الملكي تأليف عليبن عباس مجوسي
اهوازي ارجاني) استفاده كامل كرده است و اگر
كتابهاي اطباء سلف را (مخصوصاً دو كتاب
نامبرده در بالا) نخوانده بود نميتوانست
كتاب جامع قانون را برشته تحرير درآورد،
مضافاً بدانكه كتاب قانون از قلم يك فيلسوف
دانشمند ميباشد و از آن گذشته شيخ در منصب
صدارت بوده و در زمان خود قانون را براي
شاگردانش تدريس ميكرده است. بهرحال مقصود
از نگارش چند سطر بالا ازآن نظر بود كه
خوانندگان اين سلسله مقالات بدانند كه بطور
كلي تأليف با تصنيف كتابي در هر علمي ميسر
نخواهد بود، مگر آنكه كتب و آثار پيشينيان
مطالعه شود.
درباره
بيماريهاي عمومي و همهگير- شيخ درباره
بيماريهاي عمومي و همهگير از هوا و آب
وبائي در قانون صحبت كرده است و بر ضد
بيماريها دود دادن را توصيه ميكند.
بعباره آخري از قرنطينه سخن گفته است.
درمورد
انتقال بعضي از بيماريها ابنسينا را
عقيده آن بود كه اين بيماريها از مادر به
طفل انتقال داده ميشود. اين نظر عيناً با
نظر رازي يكي است. چرا كه رازي قبل از شيخ
اين مطلب را در كتاب خود آورده است.
در
اينجا مقاله مربوط
به اين شماره را ختم ميكنم و اميدوارم
درشماره آتي دنباله اين مقال تقديم
خوانندگان گردد. ضمناً اضافه مينمايم كه
اگر مقرر شود شاهكارهاي طبي شيخ فهرستوار
گفته شود و يا بر روي صفحه كاغذ آيد شايد بيش
از هزار مقاله و چندين هزار صفحه شود.
بنده
تا آنجا كه برايم مقدور بود با بضاعت مزجات
اين سلسله مقالات را تهيه و تقديم
خوانندگان مجله كردهام و اميدوارم براي
آنان و همكارانم مفيد واقع گردد.
پاورقيها
1-Tempérament
= Mélange dans les proprlitions données
2-
Eléments
3-
ايضاً در اصطلاح طب قدما مزاج را نتيجه يا
كيفيتي كه از فعل و انفعال قواي فاعله يعني
حرارت و برودت و قواي منفصله يعني رطوبت و
يبوست.
4-
Les quatre tempéraments
5-
Tempérament sanguin
6-
Tempérament bilieux
7-
Tempérament
atrabilaire = Mélange
8-
Tempérament phegmateux
9-
Tempérament , Metabolisme
10-
مطبقه يا تب مطبقه همان است كه به زبان
فرانسوي Fiévre Typhoîde
11-
Thyphus exanthématique
12-
كلمه سرخك در زبان عربي «حصبه» و در زبان
فرانسوي Rougole
است.
13-
Kystes
14-
Lipomes
15-
Trébentine
16-
Noix de galle
17-
Fumigation
|
)
)
)
)