اكنون بايد توجه خوانندگان گرامي
را بدين نكته جلب نمايد: كه در اين مقاله سرگذشت دوره هاي باستاني چشمه فين
كه از ماقبل تاريخ آغاز مي گردد و داستاني دامنه دار دارد مطرح نيست. بلكه در
اينجا از حوادث تاريخي چشمه فين و باغ شاه در طي قرون اسلامي گفتگو خواهيم
كرد. بنا به گفته مؤلف كتاب (محاسن اصفهان) در صفحه 38 نخستين پادشاه اين
دوره كه در كنار چشمه فين به كامراني زيسته و با شگفت و كنجكاوي در اطراف آن
نگريسته و براي آگاهي از چگونگي وضع سحرآسا و منبع نامرئي و بي پايان آب آن
چشمه آزمايشهايي هم به عمل آورده و توفيقي نيافته، عمربن ليث صفاري بوده كه
در سال 265 هجري به پادشاهي بر نشست.
پس از آن احداث باغ و بناهاي
شاهانه فين را به پادشاهان آل بويه نسبت داده اند، در عهد ايلخانان مغول نيز
بر آبادي و ابنيه آن افزوده شده به طوري كه مردم بومي و رهگذر از صفا و فضاي
تفرجگاههايش بهرهمند ميگرديدند. چنان كه ياقوت حموي در قرن هشتم هجري
مينويسد:
(مردم كاشان به عشرت و خوش
گذراني علاقه دارند و سه روز از ايام هفته را به تفريح در باغهاي خرم و
دلگشاي فين مي گذرانند.)
هنگام ورود شاه اسماعيل صفوي به
كاشان، بزرگترين جشن دوران پادشاهي كه به منزله تاج گذاري او بود با تجمل و
تشريفاتي كه فرّ و شكوه باستاني را به خاطر مي آورد در باغ
[36] فين برگذار شد و
لغت نامه دهخدا در شرح احوال شاه اسماعيل چنين مينويسد:
(كاشان كه هميشه حص حصين شيعيان
بود شاه اسماعيل را با وجد و سرور بي پايان پذيرائي كرده و شاه در قصبه فين
[37]
بار عام داد.)
ولي در سال 982 هجري بر اثر زلزله شديدي ابنيه و ساختمانهاي فين به كلي ويران و بيش از 1200 نفر از سكنه آنجا هم هلاك شدند. از اين جهت شاه عباس كبير در سال 1000 هجري برنامه مفصل و جامعي براي آباداني كاشان و بناهاي جدي دولتي طرح نمود كه از آن جمله احداث باغ وسيعي هم در چشمه فين بود. اين باغ نوبنياد 500 متر بالاتر از باغ شاه قديم و در مظهر چشمه سليمانيه به طول و عرض 157 در 144 متر احداث گرديد در وسط باغ حوض خانه مرتفعي در دو طبقه با ايوانها و اطاقهاي متعددي بنا كردند.
){kind=small}
شكل 1- دورنماي
منظره كاشان از خيابان چهار باغ و ميدان دولت خانه (دوره شاه عباس بزرگ)
)
شكل1_ ـب-
مهمانسراي عالي شاه عباس در كاشان كه از سنگ مرمر و كاشي ساخته شده بود
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)