فقيري، ابوالقاسم. "ترانه‌هاي لري فارس". دوره 12، ش 14 و 140 ـ 142 (خرداد و تير ـ مرداد 53).

 

خلاصه: ش 142 (مرداد 53): 46-49. نمونه‌هايي از ترانه‌هاي لري.

ترانه‌هاي لري فارس (2)

 

 

گردآورنده ـ ابوالقاسم فقيري

 

            امشوم چهارده شوه مهمون ختونم                 نومدي تيم بنشينيتش زدي جونم

Emcovam – cardah - coh – mehmun – xotunom

Nomadi – tey m – bencini – tac – zadi - junom

            امشب چهاره شب است كه مهمان شما هستم

            نيامدي كنارم بنشيني و بجانم آتش زدي

                                                                        *

ترانه‌هائي كه در زير مي‌خوانيد مربوط به كامقيروز مي‌باشد؛ بروايت از آقاي سيد محمد نادري.

                                                                        *

            سر تل سيل ايزنم پاي كه برنجزار               نومزد زلف خنجريم من شل گرفتار

Sar – tol – seyl – izanom – poy – ko – berejzمr

Numzad – zolf – xanjarim – men – col – gereftar

            از سر تل برنجزار را نگاه مي‌كنم

            نامزد زلف خنجريم را مي‌بينم كه در شل گرفتار شده است.

                                                                         *

            بيو بريم حونه‌ي دي گل يه شو بمونيم                        دي گل راضي كنيم؛ گل وش بوسونيم

Bio – berim – huney – dey – gol – ye – co – bomunim

Dey – gol – razi – konim – gol – vac – busunim

            بيا بخانه مادر محبوبم برويم و شبي آنجا بمانيم

            مادرش را راضي كنيم و محبوبم را از او خواستگاري كنيم.

                                                                        *

            سر تل سيل ايزنم دريا كلونه                             زن خوب ميره ادبار من بكيونه

Sar – tal – seyl  - izanom – darya – kalune

Zan – xub – miry – edbar – men – bakiyune

            از سر تل نگاه مي‌كنم دريا وسيع و آبي است

            جاي زن خوب و شوهر بد در بكسان است.(1)

            ديدمت من داوتي تا خوب مي‌رقصي             سر تاپات سيل آييدم نيدم يه نقصي

Didomet – men – davati – ta- xub – miragsi

Sar – ta – pat seyl abidom – neydom – ye – nagsi

            در عروسي ديدمت تا خوب مي‌رقصي

            بسر تا پايت نگاه كردم و نقصي در آن نديدم

                                                                        *

            اومدم سر پله تون گوش ور گرفتم                 خودو ديت گپ ايزديد مو تش گرفتم

Umadom – sar – pelatun – guc – var – gereftom

Xodo – deyt – gap – izadid – mo – tac – gerefom

            بسر پله تان آمدم و بگوش ايستادم

            بمادرت صحبت مي‌كردي من آتش گرفتم.

                                                                        *

            ايچو تا سر گردنه خشت رو خشته             دوورل كامفيروزي دلم برشته

Ico – ta – sar – gardane – xect – ru – xecte

Duvaral – kamnruzi – delome – berecte

            اينجا تا سر گردنه خشت روي خشت است

            دخترهاي كامفيروزي دلم را سوزانده‌اند.

                                                                        *         

            قربون خدات برم يارتيه گردل                             يه تيم و تيتونه يكيش اري گل

Gorbun – Xodat – berom – yar – tiye – gerdel

                                                Ye – tiyam – va – tey – tone – yekic - arigel

يار چشم گردم قربان چشمهايت بروم

            يك چشمم بسوي تواست و چشم ديگرم بروي زمين

                                                                        *

            دوورل گلون؛ گلون ايرن و كاشني                ايقدر سيل ايكنم يارم و باش ني

Duvaral – galun – galun – їran – vakάcni

Iqadar – seyl – їkonom – yάrom – vapac – ni

            دخترها دسته دسته براي چيدن كاسني مي‌روند(2)

            هر اندازه نگاه مي‌كنم؛ دلبرم را بآنها نمي‌بينم.

                                                                        *

            دوورل گلون؛ گلون پس برج خان جان                   و همه‌ش قشنگتره مشدي پري جان

Duvaral – galun – galun – pas – borj – xάn – jάn

Va – hamac – gacangtare – macdi – pari – jάn

            دخترها دسته؛ دسته پشت برج خان جان هستند

            از همه آنها قشنگتر مشهدي پري جان مي‌باشد.

                                                                        *

            قربون دارت برم كوتاي كريكم                دير وادير وم گپ نزن بيو نزديكم

Qorbun – dάret – berom – kutoy – korikom

Dir – vadir – vam – gap – nazan – biyِ - nazikom

            قربان قد و بالايت بروم كوتاه كپلم

            از دور بمن صحبت نكن بنزديك بيا.

                                                                        *

            مو منم آقا بيژن بين دو بردم                              كاكاشه خوم كشتمه؛ ترخوش مي‌گردم

Mo – monom – άqά – bizan – beyn- do – bordom

Kάkάce – xom – octome – tor – xoc – migardom

            من آقا بيژن هستم و اكنون بين دو سنگم

            برادرش را خودم كشتم و دارم دنبال خودش مي‌گردم

                                                                        *

دوور حاج شيخ علي تي گداره             پلاش سرخ ايزنه خوش نه دياره

Duvar – Haj Cayx – Ali – ty – godάre

Palaec – sorx – izane – xoc – na – diyάre

دختر حاج شيخ علي نزديك گدار است

موهايش سرخ مي‌زند ولي خودش پيدا نيست.

                                                            *

اشنفتم تو ناخشي شالا خشت بو                    هر دو دسم زير سرت بو

Ecnoftom –to – nά – xaci – callά – xacet – bu

Har – do – dasom – motakά – zar – sart – bu

شنيده‌ام ناخوشي انشاءالله خوب خواهي شد

هر دو دستم را بجاي بالش زير سرت خواهم گذاشت.

                                                            *

دس كردم من كرده دون كره در آرم                    يه ماري دسم زد پيت و رايارم

            Das – kerdom – men – kare – dun – kare – darάrom

Ye – Mάri – dasome – zad – pit – var їyάrom

دس كردم داخل كره‌دان كره در بياورم

ماري دستم را زد و حالا بخودم مي‌پيچم.

                                                            *

اي خدا تووم بده سه چيز حلالي                  رعيتي؛ عمارتي؛ يه تيه كالي

Ey – Xodά – to – vam – bede – se – ςiz – halάli

Raiyti – Emάrati – ye – tiye – kάli

اي خدا سه چيز حلالي بمن بده

زراعي ـ عمارتي و محبوب چشم قشنگي

                                                            *

اي خداي بالاي سري دس كره بيكس                 مثل پيل نه دوا دور زدش پس

Ey – Xodάy – bάloy – sari – das – kore – bikas

Mesl – pil – na – ravά – duvar – zadec – pas

خداوندا آگاه باش كه دختره دس پسر بيچاره را

مثل پولي كه از رواج افتاده باشد پس زد.

                                                            *

اومدم من حونتون ري گل نشسم                   قيلون چاق نكرده دادي بدسم

Umadom – men – hunatun – ri – gel – necesom

Geylun – ςάq – nakarde – dάdi – be – dasom

بخانه‌تان آمدم و روي گل نشستم؛

محبوبم تو چرا قليان چاق نكرده بدستم دادي.

                                                            *

دو تيت كورآ بوه پيش پا نبيني                    تا توبو؛‌توبه كني يارم نسوني

Do – tiat – kur – άbuve – picpά – nabini

Tά – to – bu – tovbe oni – yάrome – nassuni

آرزو مي‌كنم دو چشمت كور بشود و جلو پايت را نبيني

تا تو باشي كه توبه كني و بفكر گرفتن يارم نيفتي.

(پاورقي)

(1)بكيان ـ نام روستائي است.

(2)كاسني ـ نام گياهي است ـ دم كرده آنرا مي‌خورند ـ همچنين از آن در شيراز عرق مي‌گيرند.