اذكائي، پرويز. "نگاهي به جشنواره جهان اسلام درلندن". دوره 15، ش 171 (دي 55): 74-90، تصوير.

خلاصه: شرحي بركنسرتها و خواندني‌ها، سخنرانيها و مجالس بحث ـ كنفرانسها ـ سخنرانيهاي انجمنهاي علمي ـ انتشارات ـ فهرستها ـ فيلمها ـ رويدادهاي جنبي جشنوارة جهاني اسلام.

نگاهي به جشنواره جهان اسلام در لندن

              (بخش 2)

پرويز اذكائي

                                كنسرت‌ها

خانه‌ي پورسل:

12 آوريل: محمود ميرزا، سه‌تار، همراه با لطيف احمدخان (هند).

15 آوريل: نوازندگان اندلسي از مراكش.

22 آوريل: سعدالدين هپر با نوازندگان و خوانندگان (تركيه).

29 آوريل: موسيقي كلاسيك از ايران.

6 مه: - روشن‌آ‌را بيگم، خواننده، همراه با طبل و سرنا (پاكستان).

 - نيسار حسين‌خان. خواننده، همراه طبل و سرنا (هندوستان).

تالار ملكه‌ي اليزابت:

18 آوريل: نوازندگان اندلسي از مراكش.

19 آوريل: استادان عود، محمد نقشبندي (سوريه) و سلمان شكور (عراق).

19 آوريل: محمود ميرزا، سه‌تار، همراه با لطيف احمدخان (هند).

25 آوريل: سعدالدين هپر با نوازندگان و خوانندگان (تركيه).

2 مه: موسيقي كلاسيك از ايران.

9 مه: - روشن‌آ‌را بيگم، خواننده، همراه با طبل و سرنا (پاكستان).

 - نيسار حسين‌خان. خواننده، همراه طبل و سرنا (هندوستان).

تالار پادشاهي آلبرت:

19 ژوئن: خوانندگان غزل از پاكستان.

20 ژوئن: خوانندگان قوالي از پاكستان.

موزه هورنيمن:

16 آوريل: موسيقي اندلسي از مراكش.

23 آوريل: موسيقي كلاسيك تركي.

30 آوريل: موسيقي كلاسيك از ايران.

7 مه: موسيقي آوازي از پاكستان.

                                خواندني‌ها

جهان اسلام:

يك مرحله‌ي اجرايي در سه پرده، كه شامل واخواني برخي از متون ادبيات اسلامي از روي ترجمه‌ي انگليسي آنها خواهد بود، مورد نظر قرار گرفته. مراتب و مجالس آن در دست تدارك است و تحت عنوان «جهان اسلام» آغاز بكار خواهد كرد.

نيز سه بخش واخواني راجع به زندگي پيغمبر، و اسلام در جهان و ابعاد باطني ايمان اسلامي، عملي مي‌گردد. اين برنامه شامل خواندني‌هاي معين از زبان‌هاي اصلي و مخصوصاً قراأت قرآن مجيد است.

تاريخ و جاي اجراء بعداً اعلام خواهد شد.

                        سخن‌راني‌ها و مجمع‌هاي بحث

جهان اسلام: (2 آوريل – 14 جولاي).

سلسله سخن‌راني‌هاي جشنواره‌ي جهان اسلام در «بنياد كشورهاي مشترك‌المنافع» (خيابان كنزينگتن لندن)…

12 آوريل: آيين گشايش برنامه‌ي سخن‌راني، توسط جناب دكتر «عبدالحليم محمود» شيخ «الازهر»، به زبان عربي.

13 آوريل: اسلام، اعتقادات و اعمال؛ دكتر سيدحسين نصر.

14 آوريل: شريعت و امت، يوسف ابيش (سوريه – لبنان).

15 آوريل: -تصوف اسلامي (صوفي‌گري)؛ و دانر (آمريكا).

             -تاريخ اسلامي؛ سيد وحيدالدين.

21 آوريل: اسلام در جهان عرب؛ طريف خالدي.

28 آوريل: اسلام در جهان ايراني؛ دكتر عباس زرياب‌خويي.

5 مه: انديشه‌ي اسلامي؛ توشين هيكو ايزوتسو.

12 مه: اسلام در شبه قاره‌ي هند و – پاكستان؛ خورشيد احمد (پاكستان).

19 مه: اسلام در اندونزي و مالزي؛ م. نجيب‌العطاس (مالزي).

26 مه: اسلام و فكر نوين؛ هوستن اسميت (آمريكا).

2 ژوئن: اسلام و امپراتوري عثماني؛ خليل اينالچيق (تركيه).

9 ژوئن: اسلام در افريقا؛ سخن‌ران بعداً اعلام مي‌شود.

16 ژوئن: هنر اسلامي؛ جميز ديكي.

23 ژوئن: ادبيات اسلامي؛ جيمز كريتزك (امريكا).

30 ژوئن:اسلام در اندلس؛ حسين مونس (مصر – كويت).

7 جولاي: اسلام و غرب نوين؛ 1. ك. بروهي (پاكستان).

14 جولاي: معماري امروزه‌ي اسلامي؛ حسن فتحي.

هنرهاي اسلام (22 آوريل – 10 ژوئن).

سلسله سخن‌راني‌هاي شوراي هنرهاي بريتانيا در «موزه‌ي ويكتوريا و آلبرت» (خيابان نمايشگاه، لندن)…

22 آوريل: مبادي و ظهور هنر اسلامي؛ ژان بك‌ويت.

29 آوريل: هنر كوزه‌گري اسلامي؛ ي. كراو.

6 مه: فلزكاري اسلامي؛ جيمز آلان.

13 مه: جادوي قالي‌هاي اسلامي؛ ماي بيتي.

20 مه: نقاشي پيشين اسلامي تا سده‌ي پانزدهم؛ ا. گروب.

27 مه: هنر اسلامي هنر يك ايمان يا هنر يك فرهنگ؛ آلگ گرابار.

3 ژوئن: زندگي در دربار عثماني، شكوه و تجمل؛ جنيفر اسكارس.

10 ژوئن: نقاشي‌هاي نخستين اسلامي؛ روبرت اسكلتن.

دانشوران و پيشه‌وران در علم و تكنولوژي اسلامي. (23 آوريل – 11 ژوئن).

در ارتباط با نمايشگاه علم و تكنولوژي در اسلام، در «موزه‌ي علم» (خيابان نمايشگاه، لندن).

23 آوريل: دانشوران و پيشه‌وران در نشست‌هاي علمي‌شان؛ يوسف ابيش.

30 آوريل: تراوش فرهنگي در اسلام، به عنوان نمونه در تاريخ اسطرلاب؛ فرانسيس ماديسن.

7 مه: نظر و عمل در نجوم رصدي اسلامي؛ ويلي‌هارتنر.

14 مه: پژوهش و كاربرد جهان طبيعي در اسلام؛ ا. ژ. تورنر.

21 مه: پزشكي و داروگري اسلامي؛ آلبرت اسكندر.

28 مه: كاني‌شناسي، شيمي و كيمياگري؛ سيدحسين نصر.

4 ژوئن: مكانيك عملي و تكنولوژي اسلامي؛ دونالد ار. هيل.

11 ژوئن: جوانب فني پيشه‌ي آرايشي در اسلام؛ جيمز آلان.

هنرهاي اسلامي و معماري در ليبي. (26 آوريل – 6 مه).

سخن‌راني‌ها همپيوند با نمايشگاه «هنر اسلامي و معماري در ليبي» در تالار اصلي سخن‌راني انجمن معماري برگزار مي‌شود.

26 آوريل: گزارش رسيدگي‌هاي باستان‌شناختي جاي‌هاي‌اسلامي ليبي؛ داويد وايت هاوس.

27 آوريل: معماري بومي ليبي؛ گئوفري كينگ.

28 آوريل: كاروان‌سراهاي سده‌هاي هيجده و نوزده شهرستان تريپولي؛ آنتوني هوت.

3 مه: آرايش معمارانه در ليبي؛ دالوجونس.

4 مه: اشكال معمارانه‌ي اسلامي در زمينه‌ي ليبيايي آنها؛ جورج ميشل.

5 مه: تركيه‌ي عثماني و تريبولي قره مانلي؛ گ. فهرواري.

موضوعات اسلامي در هنر اروپايي. (27 آوريل – 15 ژوئن).

سلسله سخن‌راني‌هاي دانشگاه آكسفورد، سه‌شنبه‌ها در اطاق سخن‌راني راندولف، موزه‌ي «آشمولين» - آكسفود، ايراد مي‌شود.

27 آوريل: تأثير اسلامي در هنر قرون وسطايي غرب؛ ريچارد اتينگهاوزن.

جولاه. روستاي «دليلي» (هاوزا)

4 مه: يك مرحله‌ي شرق نزديكي در نقاشي ونيزي رنسانس، كارپاچيو و حلقه‌اش؛ سيسل گاولد.

11 مه: جهان مسلمان شرقي در نقاشي بريتانيا، 1770-1820؛ ميلد آرچر.

18 مه: مبادلات هنرمندانه ميان تركيه و اروپا در سده‌ي هيجدهم؛ ميشل لوي.

25 مه: هلند و اسلام در سده‌ي هفدهم؛ كريستوفر وايت.

1 ژوئن: شرق رمانتيك‌هاي فرانسوي؛ جين سزنس.

8 ژوئن: الهمبراس ويكتوريايي، جنبش مذهبي موري در انگلستان و اروپا در سده‌ي نوزدهم؛ مارك گيراوارد.

15 ژوئن: يك ترك و عكس‌هايش در پاريس سده‌ي نوزدهم؛ فرانسيس هاسكل.

(نمايشگاه كوچك تصوير سخن‌راني‌ها در «موزه‌ي آشمولين» از 24 آوريل تا 27 ژوئن برگزار خواهد بود.)

                                كنفرانس‌ها

3 تا 12 آوريل: اسلام و جنگ‌طلبي عصر ما.

گفتگويي ترتيب يافته توسط «شوراي اسلامي اروپا» در «انجمن پادشاهي كشورهاي مشترك‌المنافع»، لندن.

5 تا 15 آوريل (هر روزه): جوانب مطالعات اسلامي.

يك كنگره‌ي بين‌الملي ترتيب يافته توسط «شوراي عالي شؤون اسلامي قاهره، در «بنياد كشورهاي مشترك‌المنافع»، لندن.

6-9 آوريل: اسلام و غرب قرون وسطايي.

ترتيب يافته توسط «مدرسه‌ي مطالعات شرقي و افريقايي»، لندن:

6 آوريل: هنر و باستان‌شناسي.

7 آوريل: زبان و ادبيات.

8 و 9 آوريل: روابط در كليات.

10-11 آوريل: قالي‌هاي ايران مركزي.

گفتگويي در ارتباط با نمايشگاه «قالي‌هاي ايران مركزي» در «سرسراي مپين آرت»، شفيلد.

13-14 آوريل: سكه‌هاي اسلامي در خدمت تحقيقات.

توسط «انجمن پادشاهي سكه‌شناسي» و «‌انجمن شرقي سكه‌شناسي» در «مدرسه‌ي مطالعات شرقي و افريقايي» - لندن، ترتيب يافته است.

8 مه: هنر مسجد در نماز و عبادات.

يك روز در دانشگاه منچستر.

4-7 ژوئن: كنفرانس بين‌المللي درباره‌ي قالي‌هاي شرقي.

در «مدرسه‌ي مطالعات شرقي و افريقايي»، تويكنهام، ميدلسگز.

7 و 24 جولاي: جهان اسلام خود را تغيير مي‌دهد.

دو روز عصر مذاكراتي در «دانشگاه دورهام» همزمان با نمايشگاه «جهان اسلام خود را تغيير مي‌دهد». صورت مي‌پذيرد.

14-17 جولاي: دين و هنرهاي اسلام.

ترتيب يافته توسط «دانشگاه منچستر» (بخش مطالعات فارسي).

19-23 جولاي: شهر اسلامي.

يك گفتگوي بزرگ بين‌المللي زير نظر «يونسكو» در «مركز شرق ميانه» دانشگاه كمبريج ترتيب يافته است.

29-31 جولاي: اسلام در بالكان و ايران سده‌ي هيجدهم و «دانشگاه ادينبورگ».

                                سخن‌راني‌هاي انجمن‌هاي علمي

23 مارس: آلپو، يك شهر اسلامي.

«شربن كانتاكوزينو» در انجمن عتيقه‌كاران، سراي بورلينگتن، لندن.

توسط « بنگاه كاوش فلسطين» ترتيب يافته است.

آوريل: تأثيرات و شمول اسلامي بر هنر ايراني.

«ماري ا. بوركت» در «مجمع پادشاهي ماوراء بحار»، لندن.

توسط «انجمن ايران» ترتيب يافته است.

دختري از بدويان «عزازمه»

8 آوريل: بررسي علمي درباره‌ي زبان نوين عربستان جنوبي؛ ظفار و كشورهاي مجاور.

«ت. ن. جانستون» در «انجمن پادشاهي آسيايي»، لندن.

توسط همين انجمن ترتيب يافته است.

20 آوريل: برخي از جنبه‌هاي صوفي‌گري.

«س. م. زمان» در «انجمن عتيقه‌كاران»، سراي بورلينگتن لندن.

توسط «انجمن پاكستان» ترتيب يافته است.

26 آوريل: برخي از جاي‌هاي اسلامي افغانستان، مورد بحث «بيروني».

«ا. د. ه‍. بيوار» در «فرهنگستان بريتانيا»، سراي بورلينگتن لندن.

توسط «انجمن افغان‌شناسي» ترتيب يافته است.

28 آوريل: تلمكن.

«آنتوني هوت» در «مركز افريقا» لندن.

توسط «انجمن الجزايري بريتانيا» ترتيب يافته است.

12 مه: اسلام و بريتانيا.

«سي. اف. بكينگهام» در «انجمن عتيقه‌كاران»، توسط «انجمن پادشاهي شؤون آسيايي» ترتيب يافته است.

12 مه: سياست‌ها و جامعه در تركيه.

«ويليام هيل» در «انجمن ترك – انگليسي» لندن. توسط همين انجمن ترتيب يافته است.

15 مه: وحدت معماري اسلامي.

مجلس گفتگوي يك روزه، در «موزه‌ي هورنيمن» لندن. توسط «نجمن معماري» ترتيب يافته است.

17 مه: معابد و مساجد در اندونزي.

«آنتوني كريستي» در «مجمع پادشاهي ماوراء بحار»

توسط «انجمن اندونزي – انگليسي» ترتيب يافته است.

19 مه: «مونت آرگنتو» و «لوكرا» دو شهر اسلامي ايتاليا.

«داويد ويت‌هاوس» در «فرهنگستان بريتانيا» توسط «مدرسه‌ي بريتانيايي در رم» ترتيب يافته است.

زن بدوي (ترابين) صحراي «نجو» در حال بافتن يك كمربند (گيش)

ويلن بدويان (ربابه)

24 مه: ظرايف نوين در مكران ايراني.

درست‌آورد سال 1976 «انجمن پادشاهي جغرافيايي – دانشكده‌ي همايوني اعزامي به جنوب ايران»

«دوگلاس ژ. شِرمن» در «انجمن پادشاهي جغرافيايي» لندن. توسط همين انجمن ترتيب يافته است.

25 مه: اجدبيه در زمان فاطميان.

«داويد ويت‌هاوس» در «بنياد باستان‌شناسي» لندن. توسط «انجمن مطالعات ليبيايي» ترتيب يافته است.

2 ژوئن: بيزانس و اسلام.

«پ. ار. ال. براون» در «بنياد تحقيقات تاريخي» دانشگاه لندن. توسط «انجمن هلني- انگليسي» ترتيب يافته است.

4 ژوئن: معماري عثماني در يوگسلاوي.

«جنيفر اسكارس» در «تالار كاكستن» لندن. توسط «انجمن بريتانيا – يوگسلاوي» ترتيب يافته است.

10 ژوئن: المفجر، پيش‌درآمدي سَبُك بر تراژدي.

«روبرت هاميلتن» در «فرهنگستان بريتانيا». توسط «مدرسه‌ي بريتانيايي معماري در عراق» ترتيب يافته است.

16 ژوئن: اسلام در سوريه و فلسطين.

«ژان كرزول» در «انجمن عقيقه‌كاران». توسط «بنگاه كاوش فلسطين» ترتيب يافته است.

17 ژوئن: آرايش مدرسه‌ي سلطان قايتباي در اورشليم.

در «بنياد باستان‌شناسي» توسط «مدرسه‌ي بريتانيايي باستان‌شناسي در اورشليم» ترتيب يافته است.

22 ژوئن: تمدن نخستين اسلامي ساحل شرقي افريقا.

«نويل چيتيك» در «فرهنگستان بريتانيا» توسط «مدرسه‌ي بريتانيايي در شرق افريقا» ترتيب يافته است.

23 ژوئن: قصر ابريم 1976 و پيوندهايش با اسلام.

«ژ. مارتين پلوملي» در «تآتر گياه‌شناسي كالج» دانشگاه. توسط «انجمن كاوش مصر» ترتيب يافته است.

لوح قرآني، آرايش «زيَّاني»: قلمدان، دوات و قرآن (هنرهاي «هاوزا»)

تعويذ (حجاب) به شكل ماهي، اردن (بدويان)

24 ژوئن: نقاشي ايراني در زمان تركمانان.

«بازيل روبينسون» در «فرهنگستان بريتانيا». توسط «بنياد بريتانيايي ايران‌شناسي» ترتيب يافته است.

28 ژوئن: مناره‌هاي افغانستان.

«آنتوني هوت» در «فرهنگستان بريتانيا». توسط «انجمن افغان‌شناسي» ترتيب يافته است.

                                انتشارات

(عنوان ناشر همه‌ي اين انتشارات، چنين است:

(World of Islam Festivl Publishing Company Ltd.)

1- The Qur’anic Art of calligraphy and illumination, by: Martin Lings (Abu Bakr Siraj ad-Din). F15.

هنر قرآني خوشنويسي و تذهيب.

اين تنها كتابي است كه در نوع خود در غرب انتشار مي‌يابد. خوشنويسي بسيار عالي قرآن، همراه با رنگ‌هاي درخشان، نمودي چشمگير يافته است. 200 صفحه‌ي رنگي از بهترين دستنوشته‌ها، گزيده شده و از لحاظ انتخاب نمونه‌هاي اعلا از هر يك از سبك‌هاي اصلي قرآني، ممتاز است. در تهيه‌ي اين كتاب، 8 رنگ چاپي، طلاكاري و لاجوردكاري مخصوص بكار رفته است.

2-Art of Islam, Ianguage and meaning. By: Titus Burkhardt. f. 15.

هنر اسلام، زبان و معنا.

اين كتاب، بازتاب‌هاي، اغلب دروني، هنر اسلامي در تمدن اسلامي را مي‌نماياند و در فهم معاني و درك روحيه‌ي انسان جهان اسلامي ياري مي‌رساند. نويسنده در ضمن، زادگاه هنر اسلامي، كعبه، مسأله‌ي تخيل، كثرت در وحدت، فرهنگهاي بومي، كوچ‌نشينان و شهر اسلامي را در 228 صفحه همراه با 200 عكس رنگي و 100 طرح، توصيف كرده است.

3-Islamic Science, an illustrated study. By: Seyyed Hossein Nasr. f 15.

علم اسلامي، يك مطالعه‌ي مصور.

اين نخستين مطالعه‌ي مصوري است كه در باب علوم سنتي اسلامي، توسط آقاي دكتر نظر، صورت پذيرفته. نويسنده نشان داده است كه علوم اسلامي، به خلاف همانندهاي غربي آنها، كيفيتي علاوه از جانب كمي داراست. وي، جهان‌شناسي، جغرافيا، رياضيات، نجوم، فيزيك و كارهاي پزشكي آنان، كيميا، كشاورزي، دريانوردي و كاغذسازي را مورد بحث قرار داده.

همچنين، نقش انسان را در عالم، و موازنه‌ي ميان او با طبيعت و كامل كردن علوم جهان‌شناسي در پرتو معرفت حاصل از وحي قرآني را توصيف كرده است. 272 صفحه، 135 تصوير رنگي، و 100 طرح.

4-Gometric concepts in Islamic Art. By: Issam el-Said and Ayse Parman. f 7/50.

مفاهيم هندسي در هنر اسلامي.

اين كتاب، شناخت مبادي ساده‌ي هندسي پيشه‌مندان مسلمان را در طرح‌ها و نقشه‌هاي زيبا و نيز نظام اندازه‌گيري مورد نياز و كارآمد آنان را در ديگر اشكال هنري نشان مي‌دهد. ترسيمات اصلي آن طرح‌ها ونمونه‌ها كلاً به توسط نويسندگان و به وسيله‌ي عكس‌هاي كاربرد معمارانه‌ي آنان، تصوير گرديده است. 160صفحه، 150طرح و تصوير.

5-The Qur’an: Basic Teachings. Edited by: T.B. Irving, K. Ahmad and M. M. Ahsan.

قرآن: اساس تعليمات.

فراهم شده توسط «بنياد اسلامي بريتانيا».

قالي «رحيملو» (قشقايي)

6-The creed of Islam.

By: ‘Abdul Halim Mahmud, Shaykh al-Azhar. Translated into English by: Dr. M.A.’Abdal-Haleem.

كيش اسلام.

اين كتاب، نوشته‌ي جناب شيخ‌الازهر، يك اثر نمودي موثق از اعتقادات اساسي اسلام، و در دست تهيه است.

7-Foundations of Islamic culture. By: Abu’l-‘Ala, Mawdudi.

پايه‌هاي فرهنگي اسلامي.

اين كتاب، نشان مي‌دهد كه قائمه‌ي اساسي يك تمدن، زير ساخت روحي و اصول و قاعده آن است، كه هنرها و رسوم و بنيادهاي اجتماعي – سياسي مبين آنهاست. نويسنده، با نگرشي به آيين‌هاي اسلامي و شيوه‌هاي آموزشي، نشان داده است كه چگونه مفاهيم اسلامي، در واقع بند و مرزهاي نژادي، سرزميني و زباني را از هم گسيخته، و ميان مردمان گوناگون وحدتي بخشيده، كه به نشو و نماي چنين فرهنگي نائل مي‌آيند. در دست تهيه است.

8-Islam and the perenminal philosophy. By: Frithjof Schuon. f 6 (cased) & 3/75 (paper).

اسلام و حكمت جاودانه (= جاودان خرد).

سومين كتاب «فريت ژوف شون» درباره‌ي اسلام، هر چند كه راجع به صوفي‌گري نوشته آمده، بيانگر يك طرح مابعد طبيعي از وحدت همه‌ي دينهاي راستين است. وي به مناسبات و اختلافات آنها و هم در درون خود اسلام، به مناسبات ميان شيعه‌گري و سني‌گري توجه كرده است. وي در دفاع از گفتگوهاي روشنفكرانه‌ي خويش راجع به مابعد طبيعيات، در مورد بلاتكليفي «شر» و در باب وعده‌ي زندگي پس از مرگ در قرآن، بازتابي نشان مي‌دهد.

* * *

                                                فهرست‌ها

1-The Arts of Islam, Hay ward Gallery, 8 April 4 July 1976. London, The Arts Council of Great Britain 1976 (396 pp, illustrated).

هنر اسلام، سرسراي هي‌وارد، 8 آوريل – 4 جولاي 1976. لندن، شوراي هنرهاي بريتانيا، 1976 (396صفحه، مصور).

2-The Qur’an. Martin Lings and Yasin Hamid Safadi. A British Library Exhibition, world of Islam Festival, 1976. (98 pp. Illus.).

القرآن الكريم. فهرست نمايشگاه دستنوشته‌هاي قرآن در كتابخانه‌ي بريتانيا، 3 آوريل – 15 آگوست 1976.

3-The Qashqa’i of Iran. World of Islam Festival1976. Whitworth Art Gallery University of Manchster. (95 pp. with 48 illus.).

قشقايي ايران. سرسراي هنر «ويت ورث»، دانشگاه منچستر، 24 آوريل – 29 مه 1976.

4-Carpets of central Persia, with Special reference to ruge of Kirman. (by) May H. Beattie. Map pin Art Gallerdy, Scheffield (and) city Museum and Art Gallery, Birmangham. World of Islam Festival 1976. (104 pp, illus.).

قالي‌هاي ايران مركزي با ارجاع مخصوص به قاليچه‌هاي كرمان. سرسراي هنر «مپين»، شفيلد: 10 آوريل – 19مه 1976، موزه‌ي شهر و سرسراي هنر، بيرمنگام، 4 ژوئن – 11 جولاي.

گليم (قشقايي)

5-Paintings from the Muslim courts of India. Prints and drawings gallery, British Museum. World of Islam Festival 1976. (99 pp, illus.).

نقاشي‌هايي از دربارهاي اسلامي هند. نمايشگاه موزه‌ي بريتانيا، 13 آوريل – 11 جولاي 1976.

6-The Bedouin. Aspects of the material culture of the Bedouin of Jordan. (by) Shelagh Weir. Museum of Mankind, the Ethnography depatment of the British Museum. World of Islam Festival 1976. (89 pp. illus.).

بدويان. جوانب فرهنگ مادي اعراب بدوي اردن. موزه‌ي انسان، بخش قوم‌نگاري موزه‌ي بريتانيا.

7-The Art of the Hausa. (by) David Heathcote. A commonwelth Institute Exhibition. World of Islam Festival 1976. (100 pp, illus.).

هنرهاي هاوزا [شمال نيجريه]. نمايشگاه بنياد كشورهاي مشترك‌المنافع، 1976.

8-City of san’a’. Nomad and city Exhibition. Edited by James Krikman. Museum of Mankind, Department of Ethnography of the British Museum. World of Islam Festival 1976. (88 pp, illus.).

شهر صنعا. نمايشگاه كوچ‌نشيني و شهر. موزه‌ي انسان، بخش قوم‌نگاري موزه‌ي بريتانيا، 1976.

9-Music and Musical Instruments in the world of Islam. (by) Jean Jenkinse and Poul Rousing Olsen. Horniman Museum, London. World of Islam Festival 1976. (100 pp, illus.).

موسيقي و ابزارهاي موسيقي در جهان اسلام. موزه‌ي هورنيمن، لندن.

10-Science and Technology in Islam. An exhibition at the Science Museum, London, World of Islam Festival 1976. (48 pp, illus.).

علم و تكنولوژي در اسلام. نمايشگاه در «موزه‌ي علم»، لندن، 1976.

                                كتابهاي ديگر

به مناسبت برگزاري جشنواره‌هاي جهان اسلام، برخي از مؤسسات و بنگاه‌هاي انتشاراتي، كتابهايي نشر دادند كه در اينجا چندتايي از آنها كه بنظرم رسيده ياد مي‌گردد:

- The World of Islam, Faith, People, Culture. Edited by Bernard Lewis, London, Thames and Hudson, 1976. (360 pp, illustrated).

- Treasures of Islam. (by) Philip Bamborough. First published in Great Britain, 1976. (160 pp, illus.).

- Royal Persian Manuscripts. (by) Stuart Cary welch. London, Thames and Hudson, 1976. (127 pp, illus.).

                                        فيلم‌ها

جهان سنتي اسلام.

شش حلقه فيلم 27 دقيقه‌يي از برنامه‌ي شماره‌ي 2 از روز چهارشنبه‌ي 14 آوريل (ساعت 30/20)، و هر هفته يك فيلم در سر همين ساعت، نشان داده مي‌شود.

اين فيلم‌ها در باب شناخت گوشه‌هايي از تمدن و فرهنگ هزار و سيصد ساله‌ي اسلامي است و سهم بزرگي كه در معارف و تمدن بشري ايفا كرده و مي‌كند. صحنه‌هايي از كار و زندگي و رسوم ديني مردمان گوناگون مسلمان، كه داراي فرهنگ‌هاي مختلفي هستند، ليكن در بناي تمدن اسلامي در واقع تبديل كثرت به وحدت نموده‌اند، نمايش داده مي‌شود. بطوري كه آثار و هنرهاي اجتماعات مدني و بدوي را در عرض هم خواهيد ديد. تهيه‌كنندگان فيلم‌ها در بيان واقع‌گرايانه‌ي تمدن اسلامي و ايجاد امكان درك عيني آن، چندان كوشيده‌اند كه گاه بيننده ممكن است خود را داخل در فضاي زيستي صحنه‌ها احساس كند. در ساختن اين فيلم‌ها مستقيماً از منابع اسلامي و شروحي بر آنها، كه در دست است استفاده شده؛ و هر يك از لحاظ مضمون، ترتيبي زماني و جغرافيايي را دنبال مي‌كنند. نخستين فيلم در واقع مقدمه‌يي است براي پنج فيلم ديگر كه هر كدام يكي از جنبه‌هاي اين تمدن را مي‌نماياند:

وحدت: چنانكه از عنوان برمي‌آيد و پيشتر گفته شد، اين فيلم، پيش‌درآمدي براي بقيه‌ي فيلم‌هاست، و در آن، تمدني يگانه در تاريخ و جغرافيا نمايانده مي‌شود.

كوچ‌نشيني و شهر: دو جنبه از تمدن اسلامي، كه در واقع عوامل عمده‌ي جريانات تاريخ اسلام و اسباب پويايي دروني آن به شمار مي‌روند.

انسان و طبيعت: اسلام، جهان‌شناسي پيچيده‌يي دارد، اينكه هر دو جنبه‌ي مرئي و نامرئي (عيني و ذهني) جهان را دربر مي‌گيرد. دين، كشف و جستجوي جهان طبيعي را تشويق نموده، و طبيعت به عنوان لوح يا متن گيتي، كه سوادالعين آن قرآن است، طرف توجه و رعايت بوده، و اغلب مورد احترام و بهره‌مندي، نه موجب ترس و يا بهره‌كشي، واقع شده است.

نمونه‌هاي از زيبايي: در اين فليم كوشش شده است با ارائه‌ي نمونه‌هايي از هنرهاي جهان اسلامي، اساس تصورات كلي هنرهاي بصري تبيين گردد.

معرفت: تمدن اسلامي بر شالوده‌ي قرآن و دستورهاي «محمد» استوار گرديده، كه از جمله گويد: «ز گهواره تا گور دانش بجوي» و يا به «جستجوي علم رو اگر كه در چين بوده باشد». درست همانطور كه مي‌توان مسيحيت را دين عشق و ايثار ناميد، اسلام را مي‌توان دين دانش و ايمان ياد كرد. با اين حال از لحاظ وحدت حَّدت اسلام بيشتر است. ميان دين و دانش جدايي نيست و همه‌ي دانش‌هاي درست، سرانجام به معرفت حق منتهي مي‌شود.

زندگي دروني: تصوف كه در زمينه‌ي اسلامي به عنوان صوفي‌گري و يا طريقت شناخته گرديده، نقش بسيار مهمي در تمدن، بيش از آنچه در مسيحيت داشته، ايفا كرده است. در واقع، تقريباً همه‌ي سرآمدان شعر و ادب در جهان اسلامي و بزرگترين موسيقي‌دانان، معماران و حتي عالمان و فيلسوفان، يا گرايش‌هاي صوفيانه داشته‌اند و با تحت تأثير قوي صوفي‌گري قرار گرفته‌اند.

يادداشت: اين شش فيلم، همچنين در تاريخ‌هاي: 21 و 28 آوريل، 5 و 12 و 19 و 26 مه، در ارتباط با سلسله‌سخن‌راني‌هاي جشنواره‌ي جهان اسلام، «در بنياد كشورهاي مشترك‌المنافع»، به عنوان پيش‌درآمد سخن‌راني‌ها، نمايش داده خواهد شد.

                                رويدادهاي جنبي

                                      (لندن)

نمايشگاه‌ها و كنسرت‌هايي كه بنا بر علاقه‌مندي، در طول جشنواره‌هاي جهان اسلام 1976، برگزار مي‌شود:

1 آوريل – 6مه: هنر معماري اسلامي در ليبي. انجمن معماري.

1 آوريل – 31 ژوئن: نقاشي صحنه‌هاي عربي از هنرمندان اروپايي و عربي. سرسراي موزه.

3 آوريل – 15 مه: موسيقي معاصر در كشورهاي مشترك‌المنافع. توسط «انجمن معماري كشورهاي مشترك‌المنافع» ترتيب يافته است.

5 آوريل – 7 مه: معماري اسلامي درايران. عكس‌ها از «آنتوني هوت»، سرسراي اجتماعات، پلي‌تكنيك لندن مركزي.

7 – 23 آوريل: پانصد سال نقاشي مينياتور هندي. «اسپينك » و پسر.

8 آوريل – 1مه: اصفهان در دوربين، ايران سده‌ي نوزدهم، از ميان عكس‌نگاشته‌هاي «ارنست هولتزر». سرسراي عكاسان.

8 – 30 آوريل: ظرايف گرگان: يك نمايشگاه كوزه‌گري اسلامي. از مجموعه‌ي خانواده‌ي «رايموند ادس»، «بلوئت» و پسران.

21 آوريل: محمود ميرزا، سه‌تار، همراه با طبل لطيف احمدخان. تالار «ويگمور».

آوريل – مه (4هفته): نقاشي‌هاي قاجاري، قاليچه‌هاي قفقازي و تركي. جك فرانسيس.

آوريل – ژوئن: سپاه و جنگ‌افزارهاي اسلامي. موزه‌ي «روتوندا».

3 مه – 4 ژوئن: آثار نخستين هنر اسلامي. تالار «اهوان».

3 مه – 25 ژوئن: هنر و طرح معاصر اسلامي. بنگاه «پرسيوال داويد».

15 مه – 31 ژوئن: يادگارهاي قرون وسطايي مسلمانان در اورشليم. توسط «مدرسه‌ي بريتانيائي باستان‌شناسي در اروشليم» ترتيب يافت است.

18-30 مه: اصفهان، نصف جهان. سرسراي نوين تالار «دارتينگتن».

1-30 ژوئن: هنرها و پيشه‌هاي معاصر در جهان اسلامي مركز هنر بين‌المللي.

1-30 ژوئن: آوارگي بلوچي، يك نمايشگاه از بافندگي كوچ‌نشيني. قالي‌هاي شرقي.

1-30 ژوئن: عكس‌هايي از عمان. از «روجروود»، انجمن پادشاهي عكاسي.

1-30 ژوئن: فلسطين در تصاوير. يك مجموعه‌ي سده‌ي نوزدهم متعلق به «بنگاه كاوش فلسطين».

18 ژوئن: قلندرخانه، يك نمايش پرشور ايراني. تالار پادشاهي آلبرت.

(بيرون از لندن)

1 آوريل – 30 ژوئن: «نمايشگاه اسلامي اكستر. موزه‌ي يادبود آلبرت.

28 آرويل – 31 مه: مسجد. دانشگاه اكستر.

17 مه – 31 جولاي: كمان اسلامي در هنر و جنگ. موزه‌ي منچستر.

1 ژوئن – 30 سپتامبر: مجموعه‌ي هنرهاي آرايشي قاجاري، وابسته به «موزه‌ي پادشاهي اسكاتلند». ادينبورگ.

10 جولاي – 7 آگوست: اصفهان در دوربين، ايران سده‌ي نوزدهم. از ميان عكس‌نگاشته‌هاي «ارنست هولتزر» و قاليچه‌ها و دست‌بافت‌هايي از موزه‌ي پادشاهي اسكاتلند، ادينبورگ.

جامه‌هاي نموده شده توسط خانواده‌هاي «اسفندياري» (قشقايي)