|
نقارهخانه
بالاي سردر را كه مردم كرايه داده بودند
تخليه گرديد.
در
همين زمان نقارهخانه دوم كه در نبش بازار
صرافها بود بعلت لطمه شديدي كه ديده بود
ويران گرديد.
مقبره
بابا قاسم:
بقعه
بابا قاسم در كوچهاي بهمين نام در غرب
خيابان هاتف و با فاصله حدود پانصد متر از
مسجد جامع در كنار مدرسه اماميه قرار دارد.
از ياد نبريم كه قصد ما از نوشتن اين مطلب و
مقاله قبلي گذشته از نشان دادن تلاشها و
كوششهاي معمار معارفي در زمينه حفظ و مرمت
اين آثار، به گونهاي نيز بيان و شرح
كارهاي انجام شده در هر يك از اين بناها
بمنظور ثبت در پرونده تاريخي و فني آنها
ميباشد. از اينرو جا دارد تا در اينجا به
قسمتي از نوشته مرحوم گدار درباره اين بنا
قبل از اينكه كارهاي تعميراتي بر روي آن
صورت پذيرد اشاره كنيم. اين نوشته گذشته از
نشان دادن وضع اين بنا قبل از مرمتهاي
مورد بحث معمار معارفي از نظر نشان دادن
ميزان بيتوجهي برخي از مردم به بناهاي
تاريخي نيز ميتواند نمونهگويائي باشد.
-
گدار درباره اين بنا بعد از اشاره
به نوشته شاردن چنين مينويسد: «اين شخص (بابا
قاسم) يكي از پرحرارتترين حاميان مذهب
اسلام بوده و شهرت او نيز از اين بابت است.
ايرانيان اطمينان ميدهند اگر كسي شاهد
كاذبي را باين زيارتگاه ببرد و او در آنجا
سوگند دروغ ياد كند بمرگ مفاجات مبتلا
گشته امعاء و احشاء وي بيرون خواهد ريخت و
چون هيچ يك از مسافرين ديگر اصفهان تا
آنجائيكه اقلاً اينجانب اطلاع دارم از اين
بناي كوچك دلربا صحبتي نداشتهاند تصور
ميرود همين حرف بوده است كه در طي قرون
متماديه در مسافرين اصفهان اثر خود را
بخشيده است، اما آنچه كه راجع بخود
اينجانب است بخاطر دارم مقبره مزبور تا
سال 1307 (1928 ميلادي) طويله الاغ عطّار محاور
بود.
اين
بنا را در سال 741 (1-1340 ميلادي) سليمان
ابوالحسن طالوت نام دامغاني بر روي
آرامگاه استادش بابا قاسم اصفهاني كه از
علماء ربّاني بوده ساخته است و بعد در سال
1044 (5-1634) بتوسط آقاخان پسر آقاجلال ميوهفروش
تعمير گرديده است. امروزه قبر بابا قاسم كه
از اهل سنّت بوده محو گشته الاغ عطّار را
نيز از آنجا بيرون كردهاند و در اين مكان
جز مقبره محقري كه تاريخ آن 985 هجري و متعلق
به پهلوان ميرزا علي استاد حيدر فوطهباف
است چيز ديگري ديده نميشود لكن خود بنا يكي
از خالصترين نفائس معماري ايراني بوده و
اين گوهر گرانبها از آثاري است كه حفاظت و
نگهباني آن براي تاريخ صنايع كشور حائز
اعلي درجه اهميت است»[6].
تعميرات انجام شده:
گدار
گذشته از اشارهاي كه به نحوه بيتوجهي
مردم باين اثر در نوشته خود كرده به
تعميرها و تغييراتي كه در اين بنا برحسب
كتيبههاي موجود صورت گرفته اشاره ميكند
ولي درباره وضع نامساعد بنا و نيازهاي
تعميراتي آن مطلبي نميگويد. اما دراين
باره گفتههاي شادروان معمار معارفي در
بيان كارهاي تعميراتي خود در بنا روشن
كننده است.
-
پيبندي بنا از داخل انجام گرفت،
ديوار غربي (طرف كوچه) با ايجاد «هُو»هاي
كوچك در داخل آن تعمير شد. بمنظور خشك كردن
ديوارها كه تمامي غرق در رطوبت بود ناكشها
بالا آورده شد. شكستگي طاق بقعه تعمير و
سپس كاشيكاريهاي داخل آن مرمت گرديد. سپس
پاگرد گنبد در روي بام تعمير گرديد و از
روي پاگرد به مرمت ساقه گنبد پرداخته شد و
گنبد به شكل اوليه (هشتضلعي) پيبندي و
كاشيكاري ساقه و يالهاي گنبد بوسيله استاد
رزاق انجام گرفت.
مدرسه اماميه
مدرسه
اماميه با فاصله يك كوچه باريك در غرب
مقبره بابا قاسم قرار دارد. بناي مدرسه
اماميه كه در گذشته بنام مدرسه بابا قاسم
نيز شهرت داشته است با توجه به كتيبه بناي
مقبره بابا قاسم بايد جزء مجموعه بناهائي
باشد كه توسط سليمان ابوالحسن طالوت
الدامغاني شاگرد فقيه معروف بابا قاسم
اصفهاني در قرن هشتم و حدود سال 725 ساخته
شده است.
مدرسه
اماميه با طرح چهار ايواني و دوطبقه ساخته
شده است.
-
شادروان معمار معارفي درباره
تعميرات انجام شده در اين بنا در مصاحبه
خود چنين بيان داشته است:
سالها
پيش در كنار مدرسه اماميه حمامي ساخته شده
بود كه سطح آن بلندتر از سطح مدرسه بود.
چاههاي فاضلاب حمام در جلوخان مدرسه كه
بنام جلوخان ميرزا امين معروف است قرار
داشت. بهمين دليل بر اثر رطوبت حاصل از اين
چاهها سردر دالان مدرسه خراب شده و بگنبد
جنوبي نيز لطماتي وارد ساخته بود. از اينرو
نخست به پيكني پرداخته و از كف چاهها نيز
پائينتر رفته سپس گنبد را روي چوب كرده و
پيبندي اساسي انجام گرفت. بعد پيبندي
ديوارهاي دالان انجام و طاقهاي آن تعمير و
برخي از چشمه طاقها دوباره زده شد. براي نجات سردر از سطح كف چاهها
پيبندي آغاز گرديد و سردر طاقهاي پشت آن
مرمت گرديد.
پيغربي
ايوان بزرگ شمال نشست كرده بود و طاق در
وضع نامناسبي قرار داشت از اينرو پس از تنگ
گذاردن طاق نسبت به پيبندي ايوان اقدام و
سپس طاق از زير و رو تعمير گرديد و پشتبام
آجرفرش شد.
سنگهاي
ازاره غرفههاي اطراف صحن تعمير و بجاي
خود نصب شدند. كاشيكاري و قطاربندي
ايوانهاي غرفههاي اطراف تعمير گرديد.
غرفههاي طبقه بالا نيز مرمت گشت.
|
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)