سپهرم، اميرمسعود. "آقانجف‌اصفهاني، قلمدان ساز". دوره3، ش31 (ارديبهشت44): ص 25، تصوير.

 

 

 

خلاصه:زندگي و وفات آقانجف‌ اصفهاني، اسامي ساير قلمدان سازهايي كه دراين هنر بشهرت رسيده‌اند،‌ موضوع مورد علاقه و سبك كاراين هنرمند.

آقا نجف اصفهاني «قلمدان ساز»

امير مسعود سپهرم

 

آقا نجف اصفهاني، فرزند آقا بابا نقاش، قلمدان ساز معروف دوره‌ي قاجاريه، درشهر اصفهان متولد شده است .

وي مشهورترين استادي است كه دست به تهيه قلمدان زده است. اين استاد نقاش صورت ساز بود و در روي قلمدان هاي كار وي اغلب تصاوير حضرت عيسي و حضرت مريم كه تقليدي از كار نقاشان ايتاليا بود، ديده مي شود.

امضاي آقا نجف كه در روي قلمدانها و ساير آثار خود مي نوشت، جمله يا شاه نجف است. و گذشته از قلمدان، قاب آينه و جعبه‌هاي آرايش زنانه‌ي منقش بسيار زيبا وگرانبها مي ساخت.

طبق گفته ي استاد حسين بهزاد كارهاي وي از نقطه ي نظر هنري در ظرافت بي نظير بود، اما تناسب كارهاي هنرمندان اروپا را نداشته و مقصود وي بيشتر نشان دادن صورت و حالات بوده است. ازآقا نجف قلمدانهايي در دست است كه تاريخ آنها بين 1230 هجري تا1272 هجری است. وی بسن هفتاد سالگی وفات يافت و در شهر اصفهان مدفون گرديد .  قلمدان سازهاي ديگري نيز قبل و بعد از آقا نجف دراين هنر به شهرت رسيده اند كه از ميان آنها مي توان: آقا صادق، نقاش معروف زمان فتحعلي شاه تا عهد ناصر الدين شاه را كه امضاي او يا صادق الوعد ،‌آقا فتح الله شيرازي، آقا زمان ، نقاش عهد محمد شاه قاجار كه امضاي وي يا صاحب الزمان بوده و لطفعلي شيرازي، جد دكتر لطفعلي صورتگر استاد دانشگاه را نام برد،ليكن هيچ يك از قلمدان سازهاي ايراني، نتوانسته‌اند شهرتي نظير اشتهار آقا نجف اصفهاني ، در اين كار بدست آورند. يك قلمدان درجه‌ي اول كار آقا نجف اگر اكنون يافت شود شايد متجاوز از پنجاه هزار ريال ارزش دارد و دست كم تهيه آن چهار يا پنج ماه به طول انجاميده است.

تصوير امير خسرو دهلوي ـ اثر آقا نجف اصفهاني ـ از مجموعه‌ي عبد الحسين ابوقداره.

آقا نجف، سه فرزند پسر داشته، به نامهاي آقا محمد كاظم، آقا محمد جعفر و آقا احمد كه هر سه نفر نقاشي و قلمدان سازي ميدانسته و باين هنر مشغول بوده اند، گذشته از اينها برادر آقا نجف نيز كه اسماعيل نام داشته، نقاش بوده است.

عبد الحسين صنيع همايون، نقاش و مينياتور ساز دوره‌ ي قاجاريه كه در سال 1340 هجري قمري به سن 64 سالگي وفات يافته، فرزند آقا محمد كاظم نقاش، يعني نوه‌ي آقا نجف است كه دختر وي مادر شكرالله صنيع زاده، مينا ساز مشهور معاصر مي باشد.

نواده‌هاي آقا نجف، فعلاً در اصفهان به نام خانوادگي نجف پور و صنيع زاده مشهورند و عده‌اي به نقاشي و عده‌اي ديگر، به كارهاي آزاد اشتغال دارند.

قلمدان ـ كار آقا نجف ـ موزه ايران باستان.

در اينجا عكسي از يك قلمدان كه در موزه‌ي ايران باستان نگاهداري مي شود و تصويري از امير خسرو دهلوي، كار ‌آقا نجف كه متعلق به آقاي عبدالحسين ابوقداره است به نظر ميرسد.      [25]