شفائيه، هادي. "عكاسي". ازكلاس هنر. دوره1-5، ش31 (ارديبهشت44): ص‌44-47، تصوير.  

 

 

خلاصه: عكس موضوعات متحرك را چطور بايد گرفت: لوازم اين نوع عكاسي، فيلم، كمپوزيسيون، آمادگي براي گرفتن عكس، حداقل سرعت عمل دوربين براي موضوعات متحرك.

 

عكاسي

هادي

 

عكس موضوعات متحرك را چطور بايد گرفت؟

صحنه‌هايي كه در آن حركتي وجود دارد شامل موضوعهاي بسيار متنوعي مي‌شود مانند: بچه‌ها، حيوانات، كوچه‌ها و خيابانها، تمام كسانيكه مشغول انجام كاري هستند و نظاير آنها….(شكل1).

گرفتن اين نوع عكسها را كه در حقيقت ميتوان شكار تصوير ناميد نبايد خاص خبرنگاران حرفه‌يي دانست و تصور كرد كه اشكالات آن غير قابل رفع است. در اين مورد براي اينكه تصويري جلب توجه كند لازم نيست كه از لحاظ فني شاهكاري باشد، آنچه كه مهم است ثبت حالت و يا واقعه‌يي است جالب و گيرا.

شكل1

وسايل – يك آماتور – حتي اگر مبتدي باشد – در صورتيكه خواسته‌هاي خود را به شرايط سهل و ساده محدود كند با وسايل ساده نيز ميتواند اقدام بگرفتن چنين عكسهايي بنمايد. براي اثبات اين گفته‌ كافي است بتصاوير جالبي كه از صحنه‌هاي كوچه و خيابانها توسط اشخاص كم تجربه با دوربين‌هاي ساده گرفته شده توجهي بكنيد.

اما اگر ميخواهيد كه تصاوير كامل‌تر و بهتر با موضوعات مشكل‌تري در شرايط نا مساعد تهيه كنيد بيشك وسايل مجهزتر لازم خواهيد داشت.

دوربين‌هاي 35 ميلي متري براي شكارچيان تصوير بهترين مناسب‌ترين وسيله است. اما با وجود اين بعضي‌ها رفلكس‌هاي 6*6 را بعلت اينكه نگاتيف‌شان بزرگتر و كار ظهور و چاپشان آسانتر است، ترجيح ميدهد.

دوربين‌هاي 35 ميلي متري از لحاظ حمل راحت‌تر و از حيث عمل سريعتر بوده بعلت امكان گرفتن ده‌ها عكس با يك حلقه فيلم عكسبرداري مسلسل را كه اغلب مورد لزوم است، ممكن ميسازد.

علاوه بر اينها خاصيت مهم ديگري كه در دوربين‌هاي مزبور قابل توجه است كوتاهي فاصله‌ي كانوني ابژكتيف ميباشد كه با ديافراگم‌هاي گشادتري نيز ميدان وضوح كافي ايجاد ميكند. اين مسئله در عكاسي از موضوعات متحرك و پيش آمد‌هاي غير منتظره و حساب نشده ارزش فراوان دارد. زيرا در جائيكه حتماً با سرعت‌هايي نظير پانصدم ثانيه بايد كار كرد نمي توان از ديافراگم‌هاي بسته استفاده نمود و چون قبلاً محل وقوع حادثه به دقت و درستي معلوم نيست تنظيم دروبين براي فاصله‌ي معيني امكان ندارد. از طرف ديگر در لحظه ييكه واقعه‌يي رخ مي دهد تا بخواهد كه دروبين را حاضر كنيد وضع موجود چندين بار تغيير شكل داده است.

اما اگر قبلاً چنان ترتيبي داده شود كه ميدان وضوح مناسبي به وجود آيد در لحظات حساس فقط ديدن و در كادر گرفتن آن باقي مينماند. چنين وضعي فقط با ابژ كتيف هاي كوتاه ( مانند پنجاه ميليمتر) امكان پذير است.

گرچه داشتن ابژ كتيف معتدد بعضاً سهولت‌هاي با ارزشي ايجاد ميكند اما تعويض آنها باعث اتلاف وقت ميگردد به طوريكه گاهي موجب از دست رفتن موقعيت‌هاي عالي مي گردد.

در دوربين هاي سينمايي براي سهولت و سرعت عمل سه عدسي مختلف در روي صفحه‌ي گردان فلزي قرار دارد، عكاسي نيز گر چه چنين وسائلي تهيه گرديده اما خريد آن در قدرت و امكان هر كسي نيست ( شكل 2).

فيلم ـ شكي نيست كه حتماً از فيلمهاي خيلي حساس بايد استفاده كرد تا بتوان با سرعت هايي چون هزارم و پانصدم ثانيه عكس گرفت. در اينجا وضوح كامل و ريزي دانه‌هاي نقره اهميت كمتري دارد و ارزش تصوير بسته به مضمون و محتوي آنست.

شكل2

در اين قبيل عكاسي‌‌ها استفاده از فيلتر ابداً لزومي ندارد، زيرا علاوه بر اينكه احتياجي بآن نيست از قدرت فيلم نيز مي كاهد.

تنظيم فاصله ـ براي موضوع اصلي که معمولاً در پلان اول است انجام ميگيرد.

تنظيم ديافراگم ـ با ميدان وضوح لازم به شدت بستگي دارد. پلان عقب تر و دورتر و چندان اهميت نداشته و در صورت وجود فرصت و امكان مي توان بآن پرداخت. سريع‌ترين و مطمئن ترين نوع دوربين‌هاي 35 ميليمتري براي تنظيم فاصله در اين نوع عكسبرداري ها انواع تله متردار آنهاست.      [44]

چون عمق ميدان وضوح در اينجا اهميت كمتري دارد لذا با ديافراگم‌هاي باز و سرعت هاي زياد بايد كار كرد.

كمپوزيسيون ـ در عكاسي از موضوعات متحرك براي مطالعه‌ي موضوع از زواياي مختلف و انتخاب بهترين آنها فرصتي نيست بلكه سرعت اتخاذ تصميم قاعده و اساس كار ميباشد. يافتن بهترين نقطه‌ي ديد و انتخاب كادر صحيح و خوب به كمك تجارب زياد امكان پذير است. اما بايد در نظر داشت كه در انتخاب نقطه‌ي ديد بندرت آزادي عمل وجود دارد. در هر حال لازم است از نزديكي زياد به موضوع خودداري كرد تا در دور و بر آن مقداري فضا وجود داشته باشد. هم چنين نور را به ميل و دلخواه نمي توان تنظيم كرد بلكه از آنچه كه موجود است حداكثر استفاده را بايد برد: احتراز از نور روبرو كه تصويري مسطح و بي عمق ايجاد و انتخاب وضع ضد نور كه برجستگي و عمق قابل ملاحظه‌يي به صحنه‌ها مي بخشد در نظرتان باشد ( شكل 3).

شكل3

آماده بودن براي گرفتن عكس ـ هم چنانكه شكارچي از لحظه ييكه قدم در محوطه‌ي شكار ميگذارد تفنگ خود را حاضر و آماده نگميدارد، شما نيز دوربين را دائم چنان در دسترس داشته باشيد كه بيرون كشيدن آن در كيف و غيره اشكالي ايجاد نكند، حتي توصيه ميشود وقتي كه در نزديكي آغاز عمليات ررا حس ميكند شاتز دوربين را نيز به حال آماده باش در آوريد زيرا گاهي براي به دست آوردن      [45]     صحنه يي بيش از چندم ثانيه فرصت نداريد. اگر در لحظه‌ييكه روي دكلانشور فشار ميدهيد به بينيد هنوز دوربين شارژ نشده ديگر فرصتي براي عكس نخواهيد داشت زيرا در اين جا موضو ع هزارم ثانيه در ميان است ( شكل 4) ، اين حادثه مكرر اتفاق افتاده است.

شكارچي وقتي به دقت و درستي از وضع و موقعيت شكار اطلاع نداشته باشد براي اينكه در هر حال شانس اصابت، به شكاري كه غفلتاً خود را نشان ميدهد، از دست نرود فشنگ كاليبر متوسطي در تفنگ ميگذارد. شكارچي تصوير نيز براي بالا بردن شانس موفقيت خود دوربين روي سرعت و ديافراگم و فاصله‌ي     [46]      متوسط تنظيم ميكند.

شكل4

مثال: با فيلم دويست  A.S.A.200) )

سرعت = دويست و پنجاهم ثانيه

ديافراگم = در هواي خوب: يازده و در هواي گرفته: چهار

فاصله = پنج متر.

با چنين تنظيمي خواهيد توانست در حداكثر حالات و موقعيت هاييكه پيش بيني نشده بدون اشتباهات مهمي، تصاوير جالب به دست آوريد.

حداقل سرعت عمل دوربين براي موضوعات متحرك – همه كس، حتي آنهاييكه كمتر با عكاسي سرو كار دارند، ميدانند كه اگر سرعت عمل دروبين براي عكسبرداري از شخصي كه در حال راه رفتن است كفايت نكند حتماً تصويري محو و تكان خورده گرفته خواهد شد.

سرعت عمل شاتر با در نظر گرفتن سه عامل زيز تنظيم مي شود:

1- سرعت حركت موضوع : هر چه بيشتر باشد با زمانهاي كوتاهتر.

2- دور شدن موضوع : هر قدر موضوع به دوربين نزديك باشد احتمال و خطر محو شدن بيشتر است و به همين جهت از زمانهاي كوتاهتر استفاده مي شود.

3- جهتي كه موضوع نسبت به دوربين تغيير محل ميدهد: چيزي كه نسبت به دوربين با زاويه اي نود درجه در حركت است از موضوع ديگري كه به طور مايل حركت مي كند سرعت  شاتر بيشتري لازم دارد و اين يكي نسبت به شيي كه مستقيماً به طرف دوربين در حركت است و يا از ان دور مي‌شود (بجدول مربوطه در شماره هجدهم مراجعه شود). اين سرعتها حداقل هر موردي را نشان مي‌دهد يعني اگر با سرعت‌هاي بيشتري عمل گردد وضوح بيشتري بدست خواهد آمد ولي معمولا‌ً وضوح شديد باعث از بين رفتن احساس حركت مي‌شود و چندان خوش‌آيند نيست(شكل‌هاي 5و6)      [47]

شكل6

شكل5