زواره‌اي، مهدي. "آشنايي با فنون عملي هنري سراميك". دوره3-4. ش39و40 (دي‌وبهمن44): ص50-51، تصوير

 

 

خلاصه: طريقه ساخت مجسمه‌هاي كوچك با استفاده از روش گل لوحه‌اي.

 

آشنايي با فنون عملي هنر سراميك

مهدي زواره‌اي

 

ساختن مجسمه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاي كوچك با استفاده از روش گل لوحه‌اي

ساختن انواع و اقسام ظروف با روش لوحه كردن گل بسيار ساده و امكانپذير است و در اين طريق آفرينش آثار هنري سراميك به سهولت انجام مي‌گيرد با اين روش ساختن مجسمه‌هاي كوچك كاري است آسان و با كمي تمرين و ممارست ساختن و پرداختن مجسمه‌هاي بزرگ نيز ممكن خواهد بود.

بايد توجه داشت طرقي كه در اين سلسله يادداشتها ارائه مي‌شود در صورت رعايت كامل كار هنرمندان را به ميزان معتنابهي ساده مي‌كند و تسلط او را بر خمير شكل‌پذير گل بيشتر خواهد داشت چه بسا ممكن است ظرفي يا مجسمه‌اي ساخته شود بدون رعايت اصول ولي بطور مسلم اگر اصول در پرداخت آنها در نظر گرفته می شد شيئ مزبور بهتر و كاملتر و سهل و ساده تر ساخته مي‌شد.

در اين شماره براي ساختن مجسمه‌هاي كوچك نكاتي كه بايد رعايت شود و نيز روش كار را شرح مي‌دهيم با اطمينان كامل و بدون نااميد شدن از عدم موفقيت‌هاي اوليه براي توفيق نهايي كار را ادامه دهيد و بطور حتم بدانيد كه موفق خواهيد شد:

1- گلوله ورز داده شده گل بشكل لوحه روي كاغذ مومي باز مي‌شود ضخامت اين لوحه بستگي به بزرگي و كوچكي مجسمه‌ايكه در نظر است ساخته شود داشته و به خاصيت فيزيكي خاك نيز مربوط است براي مجسمه‌اي كه در تصاوير نشان داده شده ضخامت گل 8 ميليمتر انتخاب گرديده است.

2- نقش حيوان يا هر چيز ديگري كه در نظر است مجسمه آن ساخته شود روي كاغذ آورده و با قيچي نقش را از صفحه كاغذ جدا كرده و الگوي كار را آماده مي‌كنيم.(بايد توجه داشت با روش گل لوحه‌اي بيشتر ساختن مجسمه‌هايي كه در طرح كلي نصف آن قرينه نصف ديگر است مورد نظر مي‌باشد).

3- الگوي كار را روي گل لوحه‌اي گذارده و اطراف كار را با كارد كار مي‌بريم و گل‌هاي زيادي را جدا مي‌كنيم .

مطابق الگو از گل لوحه‌اي شكل مورد نظر جدا مي‌شود

4- روي صفحه گچي قطعه‌اي گل بصورت گلوله     [50]      يا تكه‌اي كاغذ مچاله شده و لوحه گل بريده شده مطابق الكو را روي آن ميگذاريم به نحوي كه خط الرأس مركزي (خطي كه دو قسمت قرينه را از هم جدا مي‌كند) در بالاي قطعه گل گلوله يا كاغذ مچاله قرار ‌گيرد. در صورتي كه گلوگه گل بكار مي رود روي آن را با صفحه كاغذ مومي مي‌پوشانيم كه از چسبيدن گل لوحه شده به آن جلوگيري كند كاغذ مچاله يا گل گلوله شد ه از خوابيدن و وارفتن گل جلوگيري كرده و تا موقعيكه خود را بگيرد برپانگاه مي‌دارد.

مجسمه آماده و پرداخت شده است

مطابق الگو انحناي لازم را به مجسمه مي‌دهيم و داخل شكم را از كاغذ پر مي‌كنيم

5- دست خود را مرطوب كرده و گل لوحه‌اي مطابق الگو را بفرم دلخواه از نظر انحنا و خطوط مورد نظر براي مجسمه درمي‌آوريم. در اينجا مهارت و استادي نقش عمده‌اي در آفرينش آثار بهتر و جالبتر بازي مي كند ولي كارهاي مبتديان نيز مي‌تواند براي خود جالب باشد.

6- چنانچه لازم باشد كه در ناحيه شكم مجسمه موردنظر بهم وصل باشد، آهسته آهسته و بتدريج دو طرف آزاد لوحه گل را بهم نزديك مي‌كنيم و وقتي مطمئن بوديم كه پايه مجسمه قدرت نگاهداري آن را دارد كاغذ مچاله يا گلوله گل را از داخل شكم مجسمه برمي‌داريم و دو لبه نزديك شده را بهم وصل مي‌كنيم.

نوع ديگر مجسمه شامل دو قسمت الگو براي هريك از طرفين قرينه مي‌باشد.

1- الگو را روي كاغذ شطرنجي رسم مي كنيم.(استفاده از كاغذ شطرنجي براي مبتديان پيشنهاد شده است).

2- گل را روي كاغذ مومي بشكل لوحه درمي‌آوريم ضخامت گل به نوع گل و خاصيت فيزيكي خاك بستگي دارد و براي نمونه داده شددر تصاوير 9 ميليمتر انتخاب شده است.

3- الگو را روي لوحه گل گذارده و اطراف آنرا مي‌بريم و گل هاي زيادی را جدا مي‌كنيم.

دو قطعه گل مطابق الگو را به هم وصل مي‌كنيم

الگو در دو تكه قرينه را روي گل لوحه‌اي گذارده و گل را مطابق آن مي بريم

4- روي صفحه گچي گلوله گل يا كاغذ مچاله شده قرار دارد و دو قطعه لوحه بريده شده مطابق الگو را از طرفين به آن تكيه مي‌دهيم.

5- با دقت و با اسنفاده از قدرت كار دو دست و تمام انگشتان دو قطعه لوحه را بهم وصل كرده و فرم لازم را به آن مي‌دهيم.

6- بعد از آن كه مجسمه ساخته شده خود را گرفت و كمي سفت گلهاي گلوله شده را از داخل شكم آن خارج مي‌كنيم و سطح خارجي را با قطعه‌اي اسفنج جلا داده و تميز مي‌كنيم.

7- مجسمه بعد از خشك شدن روي صفحه گلي آماده پخت اول (خام پخت) ميباشد.

همانطور كه در آغاز گفته شد ساختن مجسمه به مهارت و ورزيدگي بيشتري احتياج دارد و بايد بدون نااميد شدن عمل را چندين بار تكرار كرد و بطور حتم توفيق حاصل خواهد شد.   [51]

 

اكنون مجسمه پرداخت شده و آماده است