|
اين
موضوع بارها در روي ظروف نقرة ساساني و روي [3] گچبريها و نقاشي هاي ديواري كاخهايشان نقش
گرديده. نكتهاي كه مي تواند آموزنده باشد
اين است كه هنوز شش قرن بعد از انقراض سلسلة
ساساني هنرمندان ايراني ظروف لعابدار خود را
به سبك پدرانشان تزيين ميكردند.
قيافة
شتر سوار و چنگ زن به قدري به هم شبيه است كه
نمي توان زن و مرد را از هم تشخيص داد.
صورتها
گرد، شبيه به قرص ماه، ابروها مانند كمان، چشمها
بادامي و دماغها قلمي است. لبها مانند غنچة
گل كوچكاند. اين همان صفاتي است كه شعراي
همزمان سازندگان اين كاسه، در اشعارشان به
عنوان بهترين نمونة يك زن زيبا آوردهاند.
همين
خصوصيات در كاسة ديگري كه در كاشان ساخته شده
و امروز در موزة ويكتوريا و آلبرت است ديده مي
شود. اين ظرف در اواخر قرن هفتم هجري ساخته شده
و اسب سواري را نشان مي دهد كه در ميان مرغزاري
پر از گل و بلبل خرامان ميگذرد(شكل 2)خرگوشها
در گوشه و كنار مرغزار مي دوند، مرغهائي مشغول
برچيدن دانه ميباشند.
قيافة
اسب سوار كاملاً مطابق سليقة شعرا و
نويسندگان ايراني نقش شده، صورتي گرد مانند
قرص ماه شب چهارده، دو بادام بجاي دو چشم، دو
كمان بجاي ابرو، غنچه اي بجاي دهان، و دماغي
شبيه به قلم. تمام اين خصوصيات به قدري ايراني
است كه حتي در عصر حاضر نقاشان ايراني كه هنوز
به سبك قديم ايران كار مي كنند نظاير اين
تصاوير را در روي شمايلها و در بالاي حمامها
و سر درها و روي كاشيهاي دروازه هاي شهرها
قرار مي دهند. به عبارت ديگر مي توانيم بگوئيم
كه اين نقاشي صد در صد اصيل ايراني است، كه از
زمان هخامنشي تا امروز تحت تأثير هيچ سبك
خارجي قرار نگرفته، و مخصوص عامة مردم ايران
است. هالهاي به دور سر اسب سوار كشيده شده، و
فرشتة بالداري در بالاي سر او پرواز ميكند.
حالت اسب سوار و فرشتة بالدار كه در بالاي سر
اوست نقش اين كاسه را به نقش برجستة خسرو
پرويز در طاق بستان نزديك مي نمايد، و اصليت
ايراني بودن آن را بيشتر آشكار ميسازد.
از
تمام ظرفهائي كه در اواخر قرن ششم هجري در
ايران ساخته شده و به دست ما رسيده زيباتر
كاسة لعابداري است كه در كارگاههاي ساوه به
كوره رفته، و امروز جزو مجموعه«پاريش و استون»
ميباشد.(شكل 3)
|
)
)
)
)
)