)
خطي كه بيشتر روي صخرهها و ابنيه
مشاهد ميگردد خط كوفي است كه رفته رفته
[25]
اين خط براي نوشتن قرآن نيز به كار برده
شده است. موضوع جالب در خط كوفي قابليت
استفاده آن در امور تزئيني ميباشد چه
خطاطان ميتوانستند براحتي آن را به هر
شكل كه مايل باشند منعطف نمايند و با مقاصد
و نظريات خويش منطبق سازند. به طور كلي
قرآنهايي كه اكنون باقي مانده به خط كوفي
نوشته شده است و اين امر تا قرن پنجم هجري
ادامه داشته است.
در
اين زمان خط كوفي از صورت سادگي بيرون آمد
و داراي قواعد و موازين معيني گرديد.
بطوريكه از آثار باقيمانده و قرآنهاي
نوشته شده آن دوران اين تكامل را ميتوان
مشاهده نمود.
نمونههاي
زيبا از اين نوع قرآنها در موزه ايران
باستان به چشم ميخورد كه همه آنها به خط
كوفي بر روي پوست آهو نوشته شده است (بدون
رقم و تاريخ تحرير) و در بعضي از آنها چند
صفحه اول و آخر و همچنين اسامي سورهها و
علامات نيز نوشته شده است.
قرآن
به خط كوفي ـ كاغذ پوست آهو ـ بدون رقم و
تاريخ تحرير در حدود قرن سوم هجري.
خط
نسخ: اين خط كه براي نوشتن قرآنهاي متعلق
به دوران بعد از قرن چهارم هجري به كار ميرفته
است از خط نبطي گرفته شده است. دوران ترقي و
زيبايي خط نسخ را بايستي از قرن سوم هجري
به بعد دانست چون تا قبل از قرن سوم هجري خط
نسخ تنوانسته بود قالبي حقيقي خود را به
دست بياورد.
اگرچه
خط نسخ از نظر تنوع شكل نتوانست با خط كوفي
رقابت نمايد امام مانند خط كوفي برجسته و
با ابهت ميباشد و خطاط ميتوانسته است
قدرت و استعداد خود را با قلمي كه در تسلط
خويش داشته است به خوبي و مهارت ابراز
نمايد.
در
ايران همانطور كه به نقاشي توجه ميشده خط
خوب نيز مورد نظر بوده است و به خوشنويسان
احترام وافري ميگذاشتند. شاهزادگان از
اينكه شاگردان خطاطان معروف بودهاند
مباهات مينمودند. علاوه بر اين در مذهب
اسلام چون قرآن كلام خداوندي است كه به
حضرت رسول نازل شده تهيه نسخ دقيق و عالي
ثواب تلقي ميشده است.
يك
نسخه از قرآنهايي نفيس به خط نسخ كه در
موزه ايران باستان موجود است به خط محمود
بن مسعود بن ابي اسعد ابهري است كه در
تاريخ 619 روي كاغذ سمرقندي تحرير يافته است.
اين نسخه در زمره
زيباترين و نفيسترين قرآنهاست و كاتب
با كمال مهارت توانسته هنر خويش را عرضه
بدارد. كاتب كار تذهيب را نيز خود انجام
داده است.
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)