|
|
||
زوارهاي،
مهدي. "آشنايي با فنون عملي هنر سراميك
|
||
|
|
||
خلاصه: كوزهسازي،
شرح انواع كورهها: كوره استوانه باشعله مستقيم، بخش
احتراق، بخش پخت، بخش دودكش.
|
||
|
|
آشنايي با فنون عملي هنر سراميك
كورهسازيدر كارگاه كوچكي كه خواننده علاقهمند
ساخته است امكان ساختن كوره به شرحي كه
خواهد آمد به ندرت فراهم است زيرا اغلب اين
كارگاهها در خانههاي مسكوني است و امكان
استفاده از اين نوع كورهها كه با نفت گرم
ميشوند در محل سكونت فراهم نيست و دود آن
موجب ناراحتي
خواهد شد اينگونه كارگاهها بهتر است از
كورههاي الكتريكي كوچك استفاده نمايند
اين كورهها با بهاي متفاوت نسبت به حجم و
ماكزيمم درجه حرارت در بازار عرضه ميشود
و از 4000 ريال تا 100000 ريال براي كارگاههاي
شخصي ميباشد بديهي است نوع كوچكتر آن با
برق يك فاز 220 ولت و اغلب زير 5 آمپر كار ميكند
ولي كورههاي الكتريكي بزگتر احتياج به
نيروي برق بيشتر با آمپر بالاتر دارد. كسانيكه امكان ساخت كورههاي نفتي
برايشان وجود دارد ميتوانند از سادهترين
نوع كوره كه در اينجا شرح آن داده ميشود
استفاده كنند اين كورهها را ميتوان به
آساني ساخت و هزينه بناي آن نيز كم ميباشد.
در اين بحث از سه نوع كوره نفتي ياد ميشود
كه هر يك نمونهايست از انواع كوچك و بزرگ
در رديف خود. اين سه نمونه عبارتند از: اول ـ كوره استوانهاي
يا خمرهاي با شعله مستقيم.
دوم ـ كوره مكعبي با شعله مستقيم. سوم ـ كوره با حرارت غير مستقيم. اول ـ كوره استوانه ای با شعله مستقيم از زمانهاي بسيار قديم از اين نوع
كورهها براي پخت سفال و اشياء سراميك
استفاده ميكردند و ايرانيان بنيانگذار
و ابداع كننده اين نوع كورهها هستند كه
بعدها در قرن 18 و نوزده در اروپا
نوع تكميل شده آن براي پخت چيني به كار
رفت و امروزه متروك و غير قابل مصرف شده
است.براي كارگاههاي كوچك ساختن كوره استوانهاي
كوچك با قطر داخلي50 سانتي متر
و 60 سانتي متر بسيار ساده و مناسب ميباشد.
همانطور كه از اسم اين كورهها
پيداست به شكل استوانه ميباشد كه به
تدريج وقتي به قاعده بالايي استوانه ميرسيم
سر آن به هم نزديكتر شده و قاعده بالايي را
كوچكتر از قاعده
پاييني ميكند و چون شكل خمره به خود ميگيرد
به آن كوره خمرهاي نيز ميتوان نام داد.
ساختمان آن شامل سه بخش عمده ميباشد: الف ـ بخش احتراق ب ـ بخش پخت ج ـ بخش دودكش سه بخش فوق هر يك نقش عمده در درستي
و صحت ساخت و كار كوره دارند كه اگر نقصي
جزيي در هر يك وجود داشته باشد عمل احتراق
را ناقص و بالنتيجه لطمه به كار پخت اشياء
وارد ميكند طرز ساخت اين سه بخش با توجه
به برش مقطع كوره كه در عكس پيداست به شرح
زير ميباشد: الف ـ بخش احتراق:در اين قسمت مشعل كه نفت از پستانك
آن خارج شده و محترق ميگردد قرار دارد
شعله توليد شده در اين
قسمت به طرف بالا و به داخل استوانه
كشيده ميشود. در اين قسمت بايد هوا به
مقدار كافي و لازم براي احتراق كامل نفت
وجود داشته باشد و جريان آن به نحوي تنظيم
گردد كه نه موجب سرد شدن لولهها و دير گرم
شدن داخل كوره گردد (به علت جريان هواي
زياد) و نه موجب ناقص كردن عمل احتراق و
كثيف شدن شعله و دود كردن كوره شود ( به علت
جريان هواي كم) به همين مناسبت [46] بهتر است
جلو دهانه اجاق را با آجر به فرم مشبك ساخت
و به نحوي كه در هر شبكه آجري بتوان جاي داد
و شبكه قالب آجر باشد با بستن و باز كردن
اين شبكهها ميتوان مقدار هوا را تنظيم
كرد. ب ـ بخش پخت:
در اين قسمت اشياء مورد نظر براي
پخت چيده ميشود و براي استفاده كامل از
حجم كوره زائدههايي از آجر در ديواره آن
تعبيه ميشود تا پايهاي جهت قرار دادن
اشياء روي آن گردد. طرز چيدن ظروف در داخل
اين نوع كورهها بايد به نحوي انجام گيرد
كه سطوح ظروف كه به طرف محور استوانه كوره
است نسبت به خط شاقول از لبه دهانه بخش
احتراق حداقل سه سانتي متر كنارتر باشد در
بخش پخت 8 عدد سوراخ وجود دارد كه به
دودكشها وصل ميباشند و با باز و بسته
كردن هريك از اين هشت سوراخ در منطقه
دودكشها ميتوان حرارت را به نقاط مختلف
داخلي بخش پخت منتقل كرد. ج ـ بخش دودكش:
در اين قسمت 8 سوراخ موجود در داخل
كوره دود و بخارات حاصله را از داخل كوره
كشيده و به وسيله مجاري تعبيه شده كه در
عكس به خوبي پيداست به طرف دودكش اصلي
هدايت ميكند. اين سوراخها از قسمت بالا
ميتوانند باز و بسته شوند و اين عمل موجب
انتقال حرارت و تمركز آن در نقاط مختلف ميشود.
در موقع ساختن دودكش بايد دقت كرد سطح
داخلي آن كاملاًصاف و بدون برآمدگي و
تورفتگي باشد زيرا در غير اين صورت موجب
تمركز دوده در آن نقطه ميشود و به تدريج
از كار درست و صحيح دودكش كه هدايت بخارات
به خارج است كاسته ميگردد. |
1-بخش احتراق2-بخش
پخت
3-زائده
های آجری
4-سوراخهاي تنظيم و انتقال حرارت
5-بخش دودكش
6-سوراخهاي تنظيم حرارت وصل به دودكش
7-مجراي اوليه دودكش
8-دودكش اصلي
|
|