شفائيه، هادي. "عكاسي". ازكلاس هنر. دوره1-5، ش51 (دي45): ص41-42، تصوير.

خلاصه: عمليات اصلاحي: تضعيف عمومي، تضعيف نسبي، تضعيف خيلي نسبي ـ تقويت.

عكّاسي

دكتر هادي  

عمليات اصلاحي:

گاهي بعضي از نگاتيف ها به علل مختلف از قبيل اشتباه در محاسبه ي نور عكسبرداري ـ سردي ـ گرمي يا كهنه بودن محلول ظهور ـ اشتباه در مدت ظهور و غيره از حد لازم روشن تر يا تيره تر مي‌گردد. البته چنين وضعي مطلوب نيست و نبايد پيش آيد ولي چون امكان وقوع آن هست لذا چاره‌هايي براي علاج انديشيده اند كه بهر حال نتايج عالي  نمي توان از آنها انتظار داشت و فقط در مواقع اضطراري بايد از آنها كمك گرفت. در نگاتيفي كه داراي رنگ روشن بوده و آثاري از جزييات موضوع به چشم نمي خورد امكان بوجود آوردن نقشي نيست و بر عكس در نگاتيف پر رنگي كه احتياج به كمرنگ شدن دارد اكثر جزييات از بين مي رود.

پيش از اقدام  به هر نوع عمل اصلاحي لازم است فيلم در محلول زير قرار گيرد تا ژلاتين آن سفت شده در ضمن عمليات آسيبي نبيند.

فرمول Formol (محلول 37%)                5 سانتي متر مكعب

كربنات دو سود آنهيدر                         5/2 گرم

آب مقدار كافي براي                           500 سانتيمتر مكعب

فيلم پس از اينكه سه دقيقه در اين محلول ماند شستشوي كوتاهي داده شده پنج دقيقه در حمام ثبوت (آسيدي) قرار مي گيرد و سپس كاملاً شسته مي شود.

دقت! هر فيلمي كه احتياج به عمليات اصلاحي دارد لازم است قبلاً خوب ثابت و كاملاً شسته شده باشد و آثار لكه و خفگي در آن ديده نشود.

تضعيف

الف ـ تضعيف عمومي ـ خاصيت فرمولهايي كه در اين بخش ذكر گرديده  اين است كه دانه‌هاي نقره را از نواحي روشن، متوسط و تيره ي فيلم بطور يكنواخت زايل مي كند. به همين جهت  استفاده از آنها در مورد نگاتيف هاي خفه و زياد نور داده شده توصيه مي گردد.

فرمول پر منگنات دو پطاس ـ دو محلول ذخيره ي زير بايد جداجدا تهيه شود:

1ـ آب                                 500سانتي متر مكعب

پر منگنات دو پطاس                 26 گرم

2ـآب                                 500 سانتي متر مكعب

آسيد سولفوريك                    16 سانتي متر مكعب    

در موقع مصرف هشت سانتي متر مكعب از محلول اول را با شانزده سانتي متر مكعب از محلول دوم قاطي كرده آن قدر آب اضافه ميكنند تا مجموعاً  پانصد سانتي متر مكعب شود. آنگاه فيلمي را كه قبلاً ژلاتينش سفت كاري شده در اين محلول قرار داده تا تضعيف كافي در آن نگه مي دارند.

پس از پايان عمليات مزبور فيلم را دوباره در محلول ثبوت آسيدي تازه بايد ثابت كرده كاملاً شست. هر گاه از اولين عمل نتيجه ي رضايت بخش حاصل نشود مي توان آنرا تجديد كرد. فقط فراموش نشود كه اين كار حتماً بايد پس از شستشوي كامل انجام گيرد.

فرمول فري سيانورد و پطاس ـ در اينجا نيز قبلاً دو محلول ذخيره ي زير جداگانه تهيه مي گردد:

1ـ آب                                    500 سانتي متر مكعب

 فري سيانورد و پطاس                 38 گرم             

2ـ آب                                   500 سانتي متر مكعب

هيپو سولفيت دو سود                  120 گرم

در موقع مصرف شانزده سانتي متر مكعب از محلول اول با شصت و چهار سانتي متر مكعب از محلول دوم بهم آميخته و با آن مقدار آب قاطي ميگردد كه مجموعاً پانصد سانتي متر مكعب [40] شود. بايد دقت كرد كه محلول اول به محلول دوم (در حاليكه بشدت بهم زده ميشود) ريخته گردد و آنگاه آب به آن اضافه شود. وقتي تضعيف كافي تشخيص داده شد عمليات متوقف و فيلم كاملاً شسته مي شود.

1

ب ـ تضعيف نسبي ـ در اينجا چون همراه با ضعيف شدن نگاتيف از كنتر است آن نيز كاسته مي شود لذا استفاده از اين طريقه براي فيلمهايي كه بيش از حد لازم ظاهرشده و كنتراستشان از ميزان عادي آب گذشته است توصيه مي گردد.

آب                                      500 سانتي متر مكعب

فري سيانور دو پطاس                 25/3 گرم

آب                                     500  سانتي متر مكعب

هيپو سولفيت دو سود               100 گرم

فراموش نشود كه فيلم قبلاً در محلول سفت كننده قرار گرفته باشد. آنگاه به مدت  يك تا چهار دقيقه در محلول اول به طور يكنواخت تكان داده و پنج دقيقه در محلول  دوم نگه ‌مي دارند و بالاخره به قدر كافي شستشو مي دهند.

اين عمليات تا بدست آوردن نتيجه مطلوب مي تواند تكرار شود.  [41]

پ ـ تضعيف خيلي نسبي ـ در اين طريقه از شدت نواحي روشن كاسته مي شود بدون اين كه جزئيات سايه ها از بين برود. به همين جهت براي اصلاح نگاتيف هايي كه از موضوع هاي سياه ـ سفيد و سايه ـ روشن گرفته شده و بيش از حد لازم ظاهر گرديده مورد استفاده قرار مي گيرد.

پرسولفات  دامونيم                         30 گرم

اسيد سولفوريك                            5/1 گرم

آب مقدار كافي براي                  500 سانتي متر مكعب

در موقع مصرف يك قسمت از محلول فوق  با دو قسمت آب مخلوط مي گردد. پس از پايان عمليات فيلم در محلول ثبوت اسيدي تازه ثابت شده و بعداً با آب كاملاً شسته مي شود.

تقويت:

پس از سفت كردن ژلاتين فيلم آنقدر در محلول زير بايد نگهداشت كه تصوير به كلي از روي آن محو گردد.

فري سيانور دو پطاس                    18 گرم

برمور دو پطاس                           18 گرم

اكسالات دو پطاس                       48 گرم

آسيد آستيك                             3 سانتي متر مكعب

آب                                         500 سانتي متر مكعب

وقتي همه جاي فيلم سفيد شد و اثري از تصوير در آن باقي نماند آن  را در آب شستشو داده وارد محلول زير مي نمايند:

سولفور دو سديم                          48 گرم

آب                                         500 سانتي متر مكعب

در اين جا تصوير محو شده دوباره كم‌كم  ظاهر و پر رنگ مي گردد. وقتي به حد كافي رنگ گرفت فيلم را در آب جاري قرار مي دهند.

محلول ديگر:

بيكرمات دو پطاس                       45 گرم

اسيد كلرهيدريك                       32 سانتي متر مكعب

آب                                        500 سانتي متر مكعب

در موقع مصرف يك قسمت از اين محلول را با ده قسمت آب مخلوط كرده و فيلم مورد لزوم را آن قدر در آن نگه ميدارند كه تصوير به كلي از بين برود و فيلم سفيد شود. سپس پنج دقيقه در آب شستشو داده در محلول ظهور كاغذي كه تازه باشد دوباره ظاهرش ميكنند. مدت ظهور بر حسب نتيجه ي دلخواه از سه تا ده دقيقه فرق ميكند و بايد در نور نارنجي تاريكخانه انجام گيرد.

طبق معمول در آخر كار ثبوت و شستشوي كامل به عمل ميآيد. اين اعمال نيز تا حصول نتيجه‌ي مطلوب ميتواند چندين بار تكرار شود تا فيلم به قدر كافي پررنگ گردد. [42]