."مرحوم هادي تجويدي".دوره5. ش 55 (ارديبهشت 1346):ص42 ، تصوير |
|
||
خلاصه: شرحي بر فعاليتهاي اين هنرمند |
|||
مرحوم هادي تجويدي
هادي تجويدي در سال 1272 شمسي در يك خانواده هنرمند در شهر اصفهان زاده شد. پدرش محمدعلي سلطان الكتاب از مذهِّبان و خوشنويسان معروف بود. هادي تجويدي از كودكي به هنر نقاشي و تذهيب و خوشنويسي دلبستگي داشت و محيطي كه در آن زندگي ميكرد همواره الهام بخش روح هنردوست وي بود. استادان و هنرمندان وقت به خانه سلطان الكتاب رفت و آمد داشتند. نياي مادري او ميرزا باباي نقاشباشي هنرمند شهير بود و برادران مهترش همه اهل هنر و دانش بودند. محمد كاظم از دانشمندان و نقاشان بزرگ عصر خود بود. مهدي برادر ديگرش در تمام فنون خطاطي و نقاشي سرآمد اقران بود. وي شاعر نيز بود و در شاعري تخلص تايب داشت و به همين مناسبت بعدها در نقاشي نيز مهدي تائب امضا مي كرد. زندگي در چنين محيطي زمينة مساعدي براي پرورش استعداد ذاتي تجويدي بود. |
|
هادي تجويدي سواي كسب فيض از محيط خانوادگي در محضر استادان نامي عصر به آموختن نكات باريك هنر نقاشي نيز پرداخت. بدين ترتيب كه پس از تكميل تحصيلات
متداول آن عصر مدتي در محضر آقامحمد ابراهيم
نعمت اللهي متداول معروف به نقاشباشي كه
از هنرمندان به نام عصر خود بود و عرفان و
روشن ضميري را با هنر توأم كرده بود به كسب
فيض پرداخت و چنان شد كه ميان استاد و
شاگرد دنيايي آميخته با محبت و صميميت
به وجود آمد و در حقيقت اين استاد
بزرگوار در زندگي هادي عنوان پير مرشد شد و
رهبر نفسانيات وي را پيدا كرد. تأثير
معاشرت و مصاحبت اين نقاش روشن ضمير تا آخر
عمر در زندگي هادي باقيماند چنانكه خود
وي نيز تا لحظه آخر عمر زندگي جز زندگي جز
به معنويات و تكميل دانش و هنر به چيز
ديگري نپرداخت. هادي از محضر استادان ديگر مثل آقا
ميرزا احمد نيز تعليم گرفت و در مكتب او با
هنرمنداني ديگر نيز آشنا شد ، از آن جمله در
مكتب اخير با حاج مصور الملكي نقاش معروف
اصفهاني همدرس و هم مكتب بود. زيبايي شهر
اصفهان و بناهاي مزين به نقوش و تصاوير دلانگيز آن مكمل تعليمات و راهنماييهاي
استادانش گشتند. عاليقاپو ، چهل ستون ،
مدرسه مادرشاه ، و ساير بناهاي تاريخي شهر
اصفهان روح هادي را به سوي كمال هنر ايراني
سوق مي دادند و به همين جهت با آنكه در سال
1295 كه به اتفاق استاد و برادر خود مهدي به
طهران آمد و به بنا به دعوت مرحوم حكيم
الملك وزير فرهنگ وقت
به سمت معلمي آبرنگ در مدرسه كمال
الملك مشغول خدمت شد و فن طبيعت سازي و
نقاشي واقع سازي را در محضر مرحوم كمال
الملك تكميل كرد با اين همه تمايل واقعي وي
نسبت به هنر
تزييني ايراني و نقاشي به شيوه ملي هرگز
ضعيف نشد و هنگاميكه در سال 1310 به امر و
دستور رضا شاه كه
گرايشي خاص به زنده كردن آيينها و شيوههاي
كهن ايراني داشت به مدرسه كمال الملك
رشتههاي مختلف هنر ايراني از قبيل
مينياتور ، تذهيب ، رشته كاشي سازي ، و ساير
شعب هنرهاي باستاني اين سرزمين اضافه
گرديد و استادان هريك از اين رشتهها را
از طريق مسابقه بين هنرمندان وقت انتخاب
ميكردند هادي تجويدي در مسابقه نقاشي ظريف
ايراني (مينياتور) ميان همه هنرمندان آن
زمان حايز رتبه اول گرديد و به اين جهت به
سمت استادي رشته مزبور انتخاب شد و اين سمت
را تا آخر عمر حفظ كرد و به انجام خدماتي
توفيق يافت كه از
آن جمله تربيت شاگرداني است كه هر يك امروز
در طريق و شيوه خود
استاداني بنامند. آقايان علي كريمي ، محمد علي زاويه ،
ابوطالب مقيمي ، علي مطيع ، زوار و شادروان
عقيلي از جمله شاگردان وي بودهاند. هادي تجويدي در مدت زندگي خود آثاري بديع به وجود آورد كه
اكنون زينتبخش اكثر موزههاي ايران و
اروپا و مجموعههاي شخصي است. چند اثر خوب
وي در موزه هنرهاي زيباي كشور باقيست كه از
آن جمله تك چهره رضا شاه
و همچنين يكه صورت رضاپهلوي
مي باشد. قطعه نيمه كاره يوسف و يعقوب آخرين
اثر وي است كه به علت فرارسيدن مرگ ناگهاني
وي كه در تاريخ 21 اسفند هزار و سيصد و هجده
اتفاق افتاد به اتمام نرسيد. ديگر از آثار
برگزيده وي مجلس سلطان محمود و فردوسي است
كه در مجموعه خانوادگي آن روانشاد
نگاهداري مي شود و از شاهكارهاي هنر ايراني
است. هادي تجويدي به جز نقاشي و خوشنويسي
از موسيقي نيز بهره داشت و تار را نيكو مي
نواخت و در اين فن نزد استاد غلامحسين
درويشخان به تعليم پرداخته بود. تجويدي از
استادان سلف به رضاي عباسي نقاش مشهور عصر
صفويان ارادت خاصي داشت و به شيوه وي تمايل
داشت. از هادي تجويدي پنج فرزند سه پسر و دو
دختر باقيمانده كه از
هنر بهرهها دارند
پسران آن مرحوم امروز به سمت استادي
هنرهاي زيبا در هنرستانهاي مختلف هنرهاي
زيباي كشور مشغول تعليم و تربيت هنرجويان
مي باشند. |