)
از بخت نيك گفته ميشود وزارت فرهنگ و هنر اخيراً با كسب اجازه
از پيشگاه شاه مقدمات ايجاد موزهاي
مخصوص قالي ايران را فراهم آوردهاست. نگارنده
اطمينان دارد كه اين اقدام بيسابقه نه فقط
سبب حفظ و حراست آثار گرانبهاي هنر ايران است
بلكه ميتواند مركزي براي هدايت و پيشرفت هنر
قاليبافي در ايران بهشمار رود و از ادامه
بحراني كه طي اين مقاله بدان اشاره ميشود
جلوگيري لازم به عمل آورد.
٭ ٭
از فرشهاي ايران قبل از دوران صفويه
متأسفانه نمونهاي در دست نيست ، بلا ترديد در
دوران مغول و تيموري كارگاههايي در سراسر
مملكت وجود داشته كه به كار قاليبافي ميپرداختهاند.
تنها مدرك موجود مينياتورهاي باقيمانده از
اين دوران است كه در آنها نقش قالي به چشم ميخورد.
طرح قاليهايي كه در مينياتورهاي مغولي و
تيموري كشيده شده تحت نفوذ و تأثير نقاشيهاي
همزمان خود قرار گرفتهاست
با آغاز سلطنت سلسله صفويه كه
پادشاهان آن از مشوقين هنر و صنعت بهشمار ميروند
كليه صنايع بخصوص صنعت قاليبافي مورد توجه
قرارگرفت. در اين دوران تعداد زيادي قالي و
قاليچه بسيار نفيس باقيمانده كه در كارگاههاي
تبريز ـ كاشان ـ همدان ـ شوشتر و هرات بافته
شدهاست. در بعضي از اين شهرها از طرف دربار
سلطنتي كارگاههاي مخصوص بر پا گرديدهبود كه
در آنها بهترين و ظريفترين فرشها به دست
هنرمندان ماهر تهيه ميگرديد.
قاليهاي دوران صفويه را ميتوان
به دو گروه تقسيمبندي كرد آنهايي كه در دوران
فرمانروايي شاه اسمعيل و شاه طهماسب تهيه شده
كه به « مكتب شاه طهماسب » معروف است و ديگري قاليهاي
بافت دوران سلطنت شاه عباس معروف به « مكتب شاه
عباس ».
)
)
)
)
)
)
)
)
)