|
اين توضيح گزنفون ( از لحاظ درهمي
پوشاكي كه گزارش كرده ) چنان است كه بدون
دقت لازم ، نميتوان به آن تكيه كرد .
از روي سوابق تاريخي دريافتهايم
كه كلاه نوك تيز پيچيده به افسر ، نوعي
كلاه مادي و در اصل سكائي ميباشد، و از هر
جنس كه بوده باشد (نمد، چرم يا مفرغ ) از
لحاظ شكل يادآور كلاه نوك تيز نوار دار
سواركار مادي است (كه با نيزه در كار شكار
شير است ).
لباس نيم ارغواني و نيم سفيد ، از
نوع پوشاك چين دار است كه مشابهي از آن را
سربازان جاويدان شوشي پوشيدهاند .
رداي ارغواني ، از آن نوع است كه
اشخاص موسوم به ماد ، در نقوش تخت جمشيد بر
دوش دارند (و بكار بردن آن ، روي بالاپوش
چين دار ، مناسبت ندارد ).
بنابراين ، تصور پوشاك درهم دو نوع
مشهور به مادي و چين دار مشهور به پارسي ،
آميختهاي نا بجا و نا بسامان است كه داده
شده است ؛ و بعلاوه ، نيم شلواري كوروش
چيزي است
[40] كه از آن نمونه و مدركي نداريم ، و
نيز تصور چنين شلواري (بي آنكه پوشاك پائينتر
بدن معين باشد ((كه آيا پاي افزاري ساق بلند
داشته است كه دمپاي اين نيم شلواري را ميشد
داخل آن كرد و پا را بدينوسيله پوشيد )) )
مشكل است ، زيرا با عقيدهاي كه (ميگويند
پارسيها نسبت به پوشانيدن اعضاي بدن خود
داشتهاند ، و برهنه گذاشتن هر يك از آنها
را بي ادبي ميدانستهاند ) اين برهنگي
نيمه ديگر پا ، با اين عقيده چه وضعي پيدا
ميكرده است .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
ويل ديورنت ، در تاريخ تمدن مشرق
زمين ( بنقل از رائولنسن و مراجع ديگر –
از زمان داريوش اول) نوشته است :
كه غالب ايشان لباسهائي مانند لباسهاي
مردم ماد بر تن ميكردند ، و بعدها خود را به
زيورآلات مادي نيز آراستند ، و بجز دو دست
، بازگذاشتن هر يك از قسمتهاي بدن را خلاف
ادب ميشمرند ، و بهمين جهت ، سر تا پاي
ايشان با سربند يا كلاه تا پاپوش پوشيده
بود .
(شلواري سه پارچه ، پيراهن كتاني و
دو لباس رو ، ميپوشيدند كه
آستين آنها دستها را ميپوشانيد
، و كمربندي بر ميان خود ميبستند) .
اينگونه لباس پوشيدن را سبب آن بود
كه از گزند گرماي شديد تابستان و سرماي
جانكاه زمستان در امان بمانند . امتياز شاه
در آن بود كه شلوار قلابدوزي شدهي با نقش
و نگار سرخ ميپوشيد و دگمههاي كفش وي به
رنگ زعفراني بود .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
در اين جملهي ويل ديورنت : (كه غالب
ايشان لباسهايي مانند لباسهاي ماد برتن
ميكردند) كلمهي غالب نشان ی اينست كه
پارسيها ، جز لباس مادي ، از لباس ديگري
نيز برخوردار بودهاند (و آن ، ميبايد از
نوع لباس نيم ارغواني و نيم سفيد گزنفون ((كه
يادآور لباس شوشي است ، و همان است كه در
تختجمشيد بر تن شاهان هخامنشي ساختهاند))
باشد)( شكل 3 ) .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
اومستد Omsted
در كتاب شاهنشاهي هخامنشي
نوشته است : ماديها با پوشيدن لباسهاي
اصليتر ايراني باز شناخته ميشوند .
لباس آنها عبارت بود از : تنزيب (پيراهن)
تنگ آستينداري كه تا بزانو ميرسيده ، و
شلوار بلند و جبه .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
جملهي ( لباسهاي اصليتر ايراني ) انديشه
را به اين تصور رهبري ميكند كه پوشاك ديگر ( بالاپوش
و دامن گشاد چيندار مشهور به پارسي) نميبايد
از آن ايرانيان ( آريائيهاي فلات ايران)
بوده باشد .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
موضوع برهنه گذاشتن يا نگذاشتن بدن
( از لحاظ آداب و رسوم) و رعايت آن ، با توجه
به آب و هواي هر منطقه ، مطلبي است كه در
ايجاد چگونگي پوشاك هر قومي دخالت دارد .
ايرانيان ، اگر بر اين عقيده بودهاند
كه برهنه گذاشتن بدن جز دو دست از ادب به
دور است ، ايجاب ميكرده است كه پوشاك درخور
رسم خود (كه قابليت پوشندگي كافي داشته
باشد) داشته باشند ، و در اينصورت ، پوشاك
مركب از پيراهن و شلوار و جبه و سربند است
كه بنظر ميرسد مناسب آنها بوده باشد ، ولي
در تخت جمشيد ميبينيم كه خلاف رسم و
عقيدهي بيان شده ، كساني را در حالت جنگ
با حيوانات با تن برهنه ساختهاند .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
ريچاد فرايد مينويسد : شايد كار
استوار ساختن شاهنشاهي كوروش ، با بكار
بستن همان روشهائي انجام گرفت كه او ، در
يكي كردن قبيلهها و مردم پارس ( اعم از
آريائي يا بومي) همت گماشته بود .
[41]
اين اختلاط عناصر فرهنگي ، در جامههاي
پيكرههائيكه در تختجمشيد نقش شدهاند
، ديده ميشود .
در اينجا رخت ايرانيان ، بيشتر
همانند ايلاميان است ، در صورتيكه
ايرانيان (كه مادها هم از آن جملهاند)
شلوار و پايافزار ميپوشيدند .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. . . . . و باز ، ريچارد فراي بنقل از
استرابون مينويسد : كه پارسيان مخصوصاً
در جامه پوشيدن از مادها پيروي كردند (جز
كساني كه در جنوب بودند) ؟ و در جامه پوشيدن
از مردم شكست خوردهي ايلام تقليد كردند (ميراث
ايران) .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. .
.
****
پس چنين كه آگاهي دادهاند : اومستد
دربارهي پوشاك چيندار شك دارد كه از آن
آرياها باشد ، و ريچارد فراي آنها را از
ايلاميان (بومي فلات ايران) ميداند ، ولي
دياكونف ، اين لباس چيندار را به مادها
نسبت داده ، مداركي در اين زمينه ارائه
ميدهد .
براي پي بردن به درستي نظر محققان ،
بجا است كه بمأخذ انديشههاي آنان توجهي
بشود .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
دياكونف مينويسد : در تصاوير
آشوري ، كلاهبند نمدي يا تاج (كه به زبان
لاتيني تيار ناميده ميشد و مخصوص ساكنان
ماد بود) ديده نميشود .
ولي چون كلاه مزبور از نيمهي
دوم هزاره سوم قبل از ميلاد و در عهد
هخامنشيان نيز متداول بوده بيشك در
دوران مورد نظر نيز مرسوم بوده است .
و سپس به نقش نارامسن (كه از شوش
بدست آمده است) اشاره كرده مينويسد :
لولوبيان لباسي سبك و يا دامن بهتن
دارند و پوستي ابلق بر يك شانه افكندهاند
، و اين خود در هزاره قبل از ميلاد ، لباس
مردم ماننا و ماد غربي و كاسپيان (بگفتهي
هرودوت) بود . (شكل 4 ) .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
در نقش برجستهي آنوبانيني نيز ،
از 9 تصوير ، هشت نفر كلاههاي سومري واكدي
دارند و نهمي (آنكه در صف زيرين مقدم بر
ديگران است)كلاهي تا تاج (كه در هزاره اول
پيش از ميلاد ، ويژه ماديهاي شرقي بود ، و
بعدها پارسيان از ايشان اخذ كردند) بسر
دارد . (شكل 5 ) .
يونانيها از اين لباس مادي اطلاعي
نداشتند و فقط آنرا مخصوص كاسپيان
ميدانستند و پوشاك ديگري را (كه با پوشاك
تصاوير آشوري تفاوت دارد) لباس مادي
ميخوانند كه عبارت است از :
(پيراهن گشاد ((ساراپيس)) با
آستينهائي بلند و شلواري گشاد و چيندار (( كه
در واقع دامن درازي بود كه ميان دو پا جمع
كرده بودند)) و بالاپوش كوتاه از پارچههاي
رنگارنگ و يا كارزده از پشم ) .
اين نوع لباس را با شلقي كه بر سر ميكشند
تكميل ميكرد . ظاهراً اين لباس را سواران
آريزانتي داشتند ، و ساكنان غربي و مركزي
در نيمهي اول هزاره اول قبل از ميلاد ، از
آن استفاده نميكردند ، ولي در شرق كشور
از قديم معمول گشته بود ، و اين ، از يك مهر
قديمي مادي كه در مدفن B
تپهي سييلك يافت شده و بر آن
سواري با شلوار مادي بر اسب منقوش است
پيداست .
. .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
. .
. . .
|
)
)
)
)
)
)
)
){kind=link}