|
|
||
شفائيه، هادي. "عكاسي رنگين، بخش دوم". دوره6، ش69 (تير47): 49-51، تصوير. |
||
|
|
||
خلاصه:
شيوة نگهداري
عكسهاي رنگي درمقابل عواملي ازقبيل
نور،حرارت، رطوبت ـ طريقه
نگهداري نگاتيفهاي رنگي.
|
|
|
عكاسي
رنگين
هادي
نگهداري عكسهاي رنگي
چندي پيش مجموعهيي از اسلايدهاي
رنگي را كه30
- 40 سال پيش ،يعني در آغاز عكاسي رنگي ، در
آلمان تهيه شده بود تماشا ميكرديم . اين
تصاوير از فراز و نشيب سالهاي جنگ بسلامت
گذشته و رنگهايي را كه سالها پيش ثبت كرده
بود به ما ارائه ميداشت . وضع بعضي از آنها
بسيار خوب بود و در بعضي فقط رنگ آبي –
سبز اندكي پريده بنظر ميرسيد . با تماشاي مجموعهي مزبور انديشهيي
مرا در گرفت كه سرنوشت فيلمهاي رنگي
پزيتيف و نگاتيف (كه گاهي تصاوير پر ارزشي
در ميان آنها و جود دارد ) بدان بستگي دارد . گرچه تاريخ اختراع عكاسي رنگي از
هفتاد سال متجاوز است ولي در حقيقت آنچه كه
به عنوان عكس و فيلم رنگي قابل قبول است
مربوط به 25 سال اخير ميباشد و مطالعات و
تجربياتي كه در اين مورد وجود دارد مربوط
به همين مدت است . حتي در اين باره نيز بطور
كامل اداي مطلب ممكن نيست زيرا فيلمهايي
كه سي سال پيش ساخته شده با فيلمهاي امروز
جز از لحاظ ژلاتين شباهتي به همديگر
ندارند . معهذا مشاهداتي كه به عمل آمده
براي جلوگيري از اشتباهات نگهداري
اسلايدها و نگاتيفهاي رنگي بسيار مفيد است
. دشمنان
نگهداري فيلمهاي رنگي
پس از اينكه در عكسبرداريها توفيق
حاصل گرديد و تصاوير خوب گرفته شد هنگام
ظهور در لابراتوار عيب و علت و اشكالي پيش
نيامد ، فيلمها سالم بدست شما رسيد ، بدون
برداشتن خط و خراشي در داخل كادرهاي شيشهيي
جاي گرفت و از همه مراحل بسلامت گذشت و شب
هنگام در صندلي راحتي نشسته و كليد
پرژكتور را براي تماشاي اولين شاهكار خود
فشار ميدهد چه بسا كه اين سوال ناراحت
كننده برايتان پيش ميآيد : ((اين اسلايدها
تا چه مدتي ميتواند همين وضع خود را حفظ
كند ؟ )) در اينجا لازم است به سه دشمن اصلي
كه تصاوير را تهديد ميكند و در اندك مدتي
ميتواند عيش شما را منقض سازد بيانديشيد : نور –
حرارت –
رطوبت . دشمن شماره
يك : نور روز
گرچه در ساختن مواد رنگي فيلمهاي
جديد نسبت به فيلمهاي سابق تغييرات و
پيشرفتهاي زيادي حاصل شده و از لحاظ
حساسيت زياد و ثبت طبيعي رنگها ابداً با
فيلمهاي 25 سال پيش قابل مقايسه نمي باشند
معهذا چيزي كه در اينمدت ممكن و ميسر
نگرديده جلوگيري
كامل از تأثير نور بر روي رنگهاست .
خوشبختانه اين بي ثباتي چندان نيست كه نور
پرژكتور نيز در آن تأثير كند ، بلكه نور
روز است كه با فراواني اشعهي آبي خود در
آنها مؤثر ميباشد . از اين رو ، عكسها و فيلمهاي رنگي را
مدت زيادي نبايد د رمعرض تابش نور روز يا
لامپهاي نئون قرار داد . تصاوير رنگي لازم است در تاريكي
نگهداري شود . |
|
چون در پرژكتورها ، حرارت لامپ
مستقيماً به فيلم رنگين ميرسد ، لذا در وسط
راه لامپ و فيلم شيشهي بيرنگ مخصوصي كه
وظيفه فيلتر را داشته خاصيتش جذب اشعه
حرارتي است قرار ميدهند . اين شيشهها را
فيلتر كاتاترميك Catathermipue
مينامند . علاوه بر اين ، حرارت آثار تعجب آور
و غيره منتظره ی ديگري بوجود ميآورد . بعد
از پرژكسيون هاي طويل المدت ، يعني پس از
تأثير طولاني حرارت ، گاهي نقطههاي ريز
سياهي در روي تصوير ظاهر ميشود كه مدتها
منبع و اساس آنها مجهول و اسرار آميز مانده
بود . با وجود تمام احتياطها و پيش بينيها
جلوگيري از وقوع اين حادثه اجتناب ناپذير
است زيرا سبب آن مسئلهاي است پيچيده و
عميق و مربوط به خود فيلم . براي ساختن فيلم ، به آستات سلولز
كه در كارخانههاي فيلم سازي مورد
استفاده قرار ميگيرد مادهيي بايد اضافه
كرد تا نرم شود . اين ماده كه براي قابليت
ارتجاع فيلم بكار ميرود وقتي مدت زيادي در
برابر حرارت قرار گيرد به طور ناگهاني و
غير منتظره آزاد ميگردد و بخارات آن فشرده
شده و در روي شيشهي اسلايدها كه خنكتر
است به حال قطرات ريزي در ميآيد كه در روي
پرده نمايش به شكل لكههاي تيره نمايان
ميشود . |
|
گرچه اين لكه ها ناخوشايند است
اما خوشبختانه جاي نگراني براي فيلم
نداشته و به عمر و سلامت آنها صدمهاي
نميزند براي از بين بردن آنها كافي است
فيلمها را در ميان شيشههاي جديدي قرار
دهيد . در صورتيكه بخواهيد به طور كلي از
بروز اين لكه ها جلوگيري شود فيلمها را
در كادر مقوايي بدون شيشه بگذاريد . بعضي ها براي احتراز از حرارت هوا ،
اسلايدهاي خود را در يخچال نگهداري ميكنند
در صورتيكه از اين عمل جداً بايد اجتناب كرد
زيرا هواي داخل يخچال مرطوب است و تجربه
نشان داده كه سرما و رطوبت مضرتر از حرارت
و خشكي است . خرابي سريع
بر اثر رطوبت
كساني كه از علم شيمي اطلاعات دارند ميدانند كه حرارت همراه رطوبت خيلي صدمه و زيان ميزند . اعمال شيميايي ، حتي در حرارتهاي زياد ، موقعي انجام ميگيرد كه [50] اثري از رطوبت نيز باشد (حتي به مقدار بسيار اندك ) . |
|||
|
پرژكتور جديد براي نشان دادن 100 اسلايد |
|
بايد دانست كه تنها شيمست ها نيستند
كه با اسلايدهاي ما سر و كار دارند بلكه به
مطالب بيولوژيست ها (زيست شناسان) نيز در
مورد آنها لازم است توجه داشت : حرارت –
رطوبت –
ژلاتين محيط بسيار مناسبي است براي نشر و
نماي باكتريها . بدين ترتيب در اسلايدهايي
كه در محيط گرم و مرطوب نگهداري شوند شعلههاي
آتش جنگ مدرني با وسايل شيميايي و حياتي در
دو جبهه بالا ميگيرد . از يك سو رنگها ميپرد
و از طرف ديگر شاخهها و انشعابات ظريفي
ظاهر ميگردد كه به طور قطع وجود كشت
باكتريها يا كپكهايي را ثابت ميكند . حفظ اسلايدها در برابر حرارت و
رطوبت نبايد فقط موقعي آغاز گردد كه
ميخواهيد آنها را در جائي بگذاريد و نگه
داريد. اولين درمان پيشگيري در لابرتوار
ظهور فيلمهاست كه پس از پايان عمليات با
قراردادن آنها در محلول باكتري
كش از هجوم
اين آفت ، در شرايط عادي ، جلوگيري ميشود .
درمان دوم در دست شماست : وقتي فيلمها را در
داخل كادر قرار ميدهيد بايد كادري انتخاب
كنيد كه جريان هوا را ميان فيلم و هواي
خارج ممكن سازد . اما عيبي كه در اين نوع
وجود دارد اينست كه گرد و غبار نيز بداخل
كادر ميتواند راه بيابد . كادرهاي ديگري
هست كه نفوذ ناپذيرند و در صورت استفاده از
آنها بايد دقت كرد كه در موقع گذاشتن
فيلمها رطوبت هوا زياد نباشد زيرا وقتي
گرما و خشكي با هم باشند حرارت به حد كافي
فيلمها را خشك ميكند و خشكي هوا فيلمي راكه
ميان شيشهها ميرود تا زنداني شود از
رطوبت و خطرات آن نجات ميدهد . اگر در تابستان ، در مناطق رطوبي ،
مانند نواحي گيلان و مازندران ، فيلمها را
در كادرهاي شيشهاي قرار ميدهيد در اولين
نمايش (پروژكسيون) قطرات آب در روي آنها
ظاهر خواهد شد . از همين وقت چنان است كه
گويي فيلمها را در آب فرو بردهاند و
وسايل خرابي سريع آنها را فراهم ساختهاند
. نگاتيفهاي
رنگي
تمام آنچه كه درباره فيلمهاي رنگي
پزتيف (اسلايد) گفته شد در مورد نگاتيفهاي
رنگي نيز صادق است فقط خوشبختانه در اينجا
قرار دادن آنها در ميان كادر و شيشه لزومي
ندارد و كافي است در پاكتهاي مخصوصي ، در
محيط خشك و خنك نگهداري شوند . قصد از محيط خشك جائي است كه رطوبت
نسبي آن از 50% تجاوز نكند و حرارت از 20 درجه
سانتيگراد . |