سيستان در دوران هخامنشي
دكتر عيسي بهنام استاد دانشگاه
استاد عاليقدر ايتاليائي آقاي پروفسور توچي نتايج كاوشهاي هيئت باستانشناسي ايتاليائي در سيستان را در مجلهاي بهنام « شرق و غرب » در سال 1966 به چاپ رسانيدهاند .
نتايجي كه آقاي پروفسور توچي از اين كشفيات گرفتهاند بسيار جالب توجه است . ما همه ميدانيم كه دانشمندان ايتاليائي از بهترين كاوشكنندگان جهاناند و همه نتايج فوقالعادة كاوشهاي شهر قديم پمپي و فورومهاي مختلف شهر روم را به خاطر داريم .
پرفسور توچي در ميان بياباني كه باد شديد مانع كار بود در سال 1962 دست به كاوشهايي زدند كه نتايج فوقالعادة آن بيشتر به معجزهاي شباهت داشت تا به كاوشي.
در نقشهاي كه ايشان از ناحية كاوش تهيه نمودهاند (شكل1) مركز كارشان مشخص ميشود . در كنار رود هيرمند در ميان نقاط تاريخي متعددي مانند نادعلي و كركو و قلعه تپه و بيبيدوست و كوه خواجه و شهر سوخته و قلعة سام و غيره و غيره تپهاي مصنوعي بهنام دهان غلامان وجود داشت كه توجه آقاي پرفسور توچي را به خود جلب نمود . در عكس شمارة 2 تپة دهان غلامان در طرف چپ و تپة موسوم به قبر زرتشت در طرف راست ديده ميشود .
شكل 3 تپة مزبور را پيش از خاكبرداري معرفي مينمايد (1963) و اگر دقت بفرماييد در اين عكس حياط مركزي و اطاقهاي متعدد را كه از چهار طرف آن را احاطه كردهاند به خوبي تشخيص خواهيد داد .
لطفاً متوجه باشيد كه باد اين ساختمان معظم را به اين حالت در آورده است و در ابتدا در اطراف آن ساختمانهاي متعدد ديگري بوده كه مجموع آن شهري را تشكيل ميداده است .
شكل شماره 4 نقشهاي را كه از اين كاخ برداشته شده نشان ميدهد و شكل شماره 5 قسمتي از جزئيات بناست .
ملاحظه ميفرماييد كه تمام بنا از گل خام كه ما امروز به [5] آن چينه ميگوئيم ساخته شده است و خاك آن ناحيه به قدري نرم و چسبنده است كه وقتي با آب مخلوط شد از آجر هم محكمتر ميشود و به همين دليل است كه توانستهاند آن را تقريباً سالم از زير شن بيابان بيرون بياورند .
)
)
)
)
)
)