|
|
||
افشار،
ايرج. "آجرهاي نقش دار يزد
|
||
|
|
||
|
خلاصه:
تلابليس" و آغاز تمدن فلزي عصرمس در هزاره
پنجم ق.م. موقعيت جغرافيائي و
اشياء يافت شده در محل ، نفوذ تمدن
بينالنهرين: انواع سفالهاي يافت شده ، بوتههاي
زرگري
بيشمار كه ازگل ساخته شده بودند از
چهار هزار سال ق.م، آثار بدست آمده از هزاره
پنجم ق.م ـ كتابشناسي گاندي در زبان
فارسي ـ آيا فينقيان پا به كرانههاي آمريكا
گذاشتهاند؟. |
|
|
آجرهاي نقشدار يزد
ايرج افشار
ساختن آجر نقشدار و به كاربردن آن
در بنائي از هنرهائي است كه متأسفانه
فراموش شده است. اين هنر خوب و ظريف تا
چهل ، پنجاه سال پيش رواج داشت و در اغلب
شهرهاي ايران مورد توجه بود. در همين تهران
هنوز آثار و بقاياي اين نوع آجر در ابنيهاي
كه چهل پنجاه سال قبل ساختهاند و هنوز
ويران نكردهاند ديده ميشود. اما اكثريت
اين ساختمانها را خراب ميكنند و آجرهاي
آنها هم از ميان ميرود. نقشي كه در اين
آجرها بكار ميرفت در شهرهاي مختلف فرق
داشت و در سفرهائي كه با منوچهر ستوده در
يزد و اطراف آن تجسس و گردش ميكرديم عكسبرداري از نقوش اين آجرها مورد توجه ، قرار
گرفت به منظور آنكه مورد معرفي قرار گيرد
تا مگر دوباره اين هنر ظريف جان بگيرد يا
نفشهاي زيباي آنها در كاشي و غير آن به كار
گرفته شود. |
|
اين آجرها را در چند جا استعمال
ميكردهاند: 1)- بالاي سر در خانهها
2)- دور سر در بصورت حاشيه 3)- در لب و كنگره بامها 4)- در سقف ايوان طرز ساختن اين آجرها و نقشاندازي
بر روي آنها عليالظاهر چهار نوع بودهاست: الف: آجرهائي كه نقش مستقل بر هر يك
از آنهاست (تصاوير 1و2). ب: آجرهائي كه چون چهار تا از آنها
را كنار هم بگذارند يك نقش واحد به وجود ميآيد.
(تصاوير 3و4و5) ج: نقش گل و بته كه بر روي چندين آجر
ميساختهاند يك نمونه زيباي آن در يزد
ديده شد.(تصوير 6) د: آجرهاي كنار و حاشيه كه بطور رديف
كنارهم قرار ميگرفت (تصوير 7 و 8). تصاوير متعددي از سردرها و طرز آجر
چيني آنها جمع كردهام كه در اينجا چند تا
رسانيده ميشود. |
|
|