در جهان فرهنگ و هنر چه ميگذرد
هزارة ابنالهيثم
در پاكستان در اكتبر گذشته هزارة
ميلاد دانشمند بزرگ اسلامي ابوعليالحسنبنالحسن ( يا حسين ) بنالهيثم برگزار شد.
اين دانشمند به سال 354 ه . ق برابر با
965 ميلادي در بصره چشم به جهان گشود و سپس به مصر نزد خليفة
الحكيم از خلفاي فاطمي رفت.
البته دستاويز رفتن او نكتهاي بود كه در
اصلاح بستر نيل گفته بود كه ديگر طغيان و
ويراني پديدار نكند.
اما چون به بررسي مسير نيل پرداخت
دانست كه از عهدة گفتة خويش برنيايد. پس از
بيم سلطان ديوانگي نمودار ساخت و سالها در
خانه نشسته و به تأليف و تصنيف و نسخهبرداري از كتابهاي دانشمندان پيشين
پرداخت تا پس از مرگ الحكيم توانست روي
آشكار كند. در 430 ه . ق برابر با 1039 در گذشت.
از آثار او يكي « كتاب المناظر » است
كه قسمتهايي مربوط به كيفيت علمي دميدن
سپيده از آن به لاتيني ترجمه شده و در 1542
ميلادي در ليسبون و قسمت مربوط به عدسيها
به لاتين در 1572 در بال چاپ شدهاست.
بزرگان دانشمندان اروپايي مانند راجربيكون و جان ولكام در
تحقيقات خود در تحقيقات خود از كتاب بالا بهره گرفتهاند . ديگر از آثار او « كتاب
الاظلال » و « كتاب فيالمرايا المحرقه » و « كتاب
في حياه العالم » است.
وي دانشمندي بوده صاحبنظر كه در
هندسه و رياضيات و فيزيك گفتهاش سنديت
داشته و هنوز هم همگان به بزرگي او اعتراف
دارند.
وايكينگها و اكتشافات جغرافيايي
در اواخر سپتامبر امسال گروهي از
زبانشناسان و مورخان و جامعهشناسان و
معماران و متخصصان سينما و تئاتر به كوشش
يونسكو در شهر ودباك نزديك كپنهاك فراهم
آمدند و دربارة گذشته نورديكها از
وايكينگها گرفته تا مردم شهرهاي مدرن
امروزه در سوئد و نروژ و فنلاند و دانمارك
و ايسلند به بررسي پرداختند.
ضمناً گوشهاي از مطالعات آنان با
شرق بستگي دارد زيرا ميدانيم وايكينگها
اين مردم دريانورد و غارتگر از راه بالتيك
و رودهاي روسيه با قايقها خود را به درياي
سياه و دن و ولگا و درياي خزر رسانيدند و به
راههاي سكاها و سارماتها راه يافتند و حتي
به عربستان و نيز از سوي مديترانه هم تا
مصر و كرانههاي لبنان رسيدند.
از اينرو در جلسة بالا رأي بر آن
نهادند كه متنهاي عربي و فارسي مربوط به
كشورهاي شمال اروپا نگاشته شده در قرن نهم
تا دوازدهم ميلادي برابر با قرون سوم تا
ششم هجري را چاپ كنند.
|
)
)
)
)
)
)
)