اگرچه
بسياري از مستشرقين و هنرشناسان هنر شرق،
مكتب نقاشي قاجاريه را در نوع خود يك ابتكار
براي هنرمندان دوره سلاطين قاجاريه مي دانند
و تصور مي كنند سر آغاز اين سبك، در دوره سلطنت
فتحعلي شاه بوده است ليكن بدون شك اين نظريه
نمي تواند صحيح باشد زيرا نمونه هاي موجود از
نقاشيهاي دوره زنديه ثابت مي كند كه مبتكران
اصلي نه تنها در دوران قبل از قاجاريه بوده
اند بلكه از اواخر دوره صفويه نمونه هاي
بسياري موجود است كه نشان ميدهد شيوه نقاشي
سايه و روشن دار در اواخر دوره صفويه خودنمائي
را آغاز كرده است.
به
طور كلي مي توان اظهار عقيده كرد كه مكتب
نقاشي قاجاريه شامل تكنيك مينياتورهاي
ديواري دوره صفويه و نقاشي كلاسيك اروپا است
به ترتيبي كه در آغاز، مايه ايراني به نسبت
بيشتر در آن مشاهده ميشود و در اواسط دوره
قاجاريه بطور مساوي از نقاشيهاي ايران و
اروپائي مايه مي گيرد و در اواخر اين دوره
بتدريج نفوذ سبك اروپائي در نقاشي ايران به
قدري زياد مي شود كه هنرمندان ايران با
استفاده از گراورهاي رنگي و كپيه از آثار
اساتيد دوره نقاشي رنسانس، به كلي اصالت
ايراني را از دست داده و كاملاً تابع سبك و روش
نقاشي كلاسيك اروپا شدهاند.
مدرسه صنايع مستظرفه سابق (كمال الملك) كه در اواخر دوره قاجاريه تأسيس گرديده درست در جريان اين تحول نقش تكميل كننده را به عهده داشت زيرا نفوذ و مايه نقاشي كلاسيك اروپا به حدي بود كه حتي به آثار هنري صنيع الملك هم رسيده بود.
)
بهرام ميرزا. دوره قاجاريه . از كلكسيون ايمري
)
)