جمالي، مسيح‌الله". بقعة شاه سيدعلي‌اكبر". دوره 8، ش92 (خرداد49): ص 38-39، تصوير.

خلاصه:محل جغرافيائي بنا، كتيبة نماي خارجي، تزئينات داخل بنا، ضريح.

بقعه شاه سيد علي اكبر در شهرستان شهرضا

 

بُقعة شاه سيّد علي اكبر

مسيح الله جمالي

 از انتشارات انجمن ملي حفاظت آثار باستاني

بقعه شاه سيد علي اكبر در شهرستان شهرضا

سازمان ملي حفاظت آثار باستاني براي شناسائي آثار باستاني كشور كوشش‌هاي تازه اي را آغاز نموده از جمله با همكاري وزارت آموزش و پرورش بين دبيران و دانش آموزان سراسر كشور براي معرفي آثار باستاني اقتراحي ترتيب داده است. هنر و مردم پاره اي از مقالات و عكس‌هائي را كه شركت كنندگان در اين اقتراح ارسال ميدارند چاپ ميكند.   [38]

 

در 18 كليومتري شمال شرقي شهرستان شهرضا در سر راه اصفهان به شهرضا گنبدي بسيار عالي و زيبا با كاشي معرق در زير نور درخشان آفتاب ميدرخشد. اين گنبد بر روي قبر امامزاده شاه سيد علي اكبر برادر حضرت رضا (ع) قرار دارد كه زيارتگاه اهل شهرضا و ديگر نقاط اطراف اين شهرستان ميباشد. ساختمان گنبد و ضريح از دوره صفويه است گنبد آن با كاشي نره پوشيده شده و از نظر معماري گنبد بسيار زيبا و عالي است.

اگر از داخل حرم امامزاده داخل گنبد را ملاحظه كنيم تزييناتي ندارد و گچ كاري ساده است و در روي گچ‌ها حاشيه‌هاي باريك آبي دارد، ضريح در گوشه اي از بقعه و جنب ديوار قرار دارد. تزيينات ضريح منبت كاري ساده با شبكه برنجي است.

در گوشه اي از ضريح بر روي چوب عبارت ذيل نقل شده «تمام شد بتاريخ شهر ربي الاخر 1251».

كتيبه نماي خارجي اين گنبد بخط ثلث سفيد بر زمينه لاجوردي است كه آياتي از قرآن را در بر دارد و در قسمت آخر آن كتيبه نام كاتب را بشرح زير ميتوان ديد:

«كتيبه محمد باقر الشريف الشيرازي»

بر قسمت شمالي ضريح چوبي آن صلوات بر چهارده معصوم (ع) بخط نسخ نقر شده و در ايوان شمالي دو لوح سنگي موجود است و كتيبه شروع بنا را در زمان شاه عباس اول حاكي است. دو سطر شعر بر اين لوح بشرح ذيل موجود است:

يافت توفيق ساخت ياراحمد

نو دوهشت دان تو با نهصد

اين بنا را بفضل حي صمد

سال تاريخ او اگر خواهي

در داخل حرم مطر بخط زيباي نستعليق اشعاري گچ بري شده كه بشرح ذيل ميباشد:

معين ملت اسلام و يار دين ناصر

كه كرده حلقه فرمانبري بگوش قمر

سلامت ابدي در سراي دگر

كه خاك در گهش افلا كراست كحل بصر

پناه خلق جهان شاه سيد علي اكبر

نهاد و گشت بارض نجف ورا منظر

كه يادگار خلف بودش ارجمند پسر

نموده كاشي و تعمير كرد سرتاسر

محمد ابن محمد صنيع دانشور

زهي رواق و حرم قبله گاه جن و بشر [39]

بعهد دولت جمجاه شاه كيوان فر

بحكمراني نواب ظل ظل الله

سعادت ازلي يافت در جهان بحيات

بر اي خدمت فرزند موسي كاظم

امامزاده آزاده جليل القدر

بناي اين حرم و بقعه با گچ و ساروج

تمام كرد پس از وي مقرب الخاقان

بنام نامي عبد الحسين خان سرهنگ

بسعي و همت استاد با فطانت و هوش

نوشته از پي تاريخ اين بنا طاير