|
|
||
مصطفوي، سيدمحمدتقي. "توضيح مختصر دربارة تاريخ مسجد جامع گناباد". دوره 8و9، ش 96و97 (مهروآبان 49): ص86. |
||
|
|
||
خلاصه:توضيحي است بر تاريخ ساخت مسجد و سازندة بناي مزبور. |
|
|
توضيح مختصر دربارة تاريخ مسجد جامع
گناباد.
سيد محمد تقي
مصطفوي در شماره 92 دوره جديد(خرداد ماه 1349)
مجله هنر و مردم ضمن مقاله بسيار ممتع و
جامع زير عنوان «مسجد جامع گناباد» به
خامه جناب آقاي دكتر عباس زماني استاديار
محترم دانشكده ادبيات و علوم انساني
دانشگاه تهران دربارة تاريخ مسجد نامبرده(صفحه
9 مجله) چنين اشاره شده بود: «مطلب مهمي كه در اين شبستان وجود
دارد(اشاره به شبستان واقع در شرق ايوان
جنوبي مسجد) كتيبه حاوي تاريخ بنا ميباشد.
اين كتيبه در زير قوس مدخل شبستان قرار
دارد و با آجرهاي برجسته و خط كوفي صورت
گرفته است. به احتمال قوي از همين كتيبه
گدار فرانسوي تاريخ بنا را استخراج نموده
است ولي چون فعلاً در زير قوس مذكور قوس
ديگري(شايد براي حفظ كتيبه و يا استحكام)
ساخته شده است عكسبرداري و خواندن آن به
آساني ميسر نيست». به منظور روشنتر شدن تاريخ بناي
مسجد جامع گناباد مناسب دانست بعرض برساند
كه تاريخ مسجد نامبرده (609 هجري) در انتهاي
حاشيه كتيبه خط كوفي برجبهه بيروني ايوان
جنوبي بجانب صحن مسجد (تصوير مندرج در صفحه
8 مجله) واقع است كه نويسنده محترم مقاله
ضمن توضيحات شماره 2 (در صفحه 10 مجله) آن را
معرفي و توصيف نمودهاند و عكس واضحي از
تاريخ مزبور هم در جلد چهارم كتاب آثار
ايران(كه نويسنده محترم مقاله در موارد
مختلف اشاره به مطالب مندرج و مستفاد از آن
فرمودهاند) در صفحه 62 تصوير 52 چاپ شده است
كه كلمات آن بدين قرار خوانده ميشود: ذي الحجه
سنه تسع و ستمائه.
بنابر اين تاريخ مورد استناد و
مورد ذكر آقاي گلدار در كتاب آثار ايران
سابق الذكر برجبهه خارجي ايوان جنوبي مسجد
جامع گناباد هنوز موجود بوده و خوشبختانه
زلزله دو سال پيش هم آن را از ميان نبرده
است. ضمناً از موقع استفاده كرده و بوسيله
آن مجله گرامي از علاقمندان و آشنايان به
خط كوفي و ذكر قديمي مردم ايران استمداد ميجويد
و تقاضا مينمايد با توجه به توضيح زير در
صورت امكان نسبت به خواندن نام استاد
سازنده مسجد جامع گناباد راهنمايي
فرمايند: همانطور كه نويسنده محترم مقاله طي شماره 4 توضيحات مربوط به
ايواني جنوبي اشاره فرمودهاند(ابتداي صفحه 11 مجله) «در
بالاي هريك از دو ديوار يك كتيبة كوتاه به
خط كوفي ديده ميشود» كتيبه بالاي ديوار
سمت راست در تصوير صفحه 9 مجله مندرج بوده و
آنچه بر آن نوشتهاند مشتمل برجملههاي «لااله
الا الله محمد الرسول الله» است(در تصوير
صفحه 8 مجله نيز حاشيه مزبور را ميتوان
تشخيص داد). كتيبه بالاي سمت چپ مشتمل بر نام
استاد سازنده مسجد است و در ابتداي آن كلمه
عمل تشخيص داده ميشود و از قسمت آخر آن
نيز كلمات البنا عفر الله اله را ميتوان
خواند-بعد از كلمه عمل دو كمله به تركيب
زير: |
|
البنا غفرالله له |
|
عمل |
|
وجود دارد كه خواندن و تشخيص آنها
براي اين بنده ميسر نشده است و به جهت
ناتواني خود بدين وسيله از كساني كه
هرگونه كمك و راهنمايي بفرمايند استعانت
ميجويد. |